ทำไมวัดความเร็วอินเทอร์เน็ต 1Gbps ได้แค่ 100 Mbps? วิเคราะห์สาเหตุและวิธีแก้

อาการ 1Gbps แต่ทดสอบได้ประมาณ 100 Mbps หมายความว่าอย่างไร

อาการนี้มักเห็นเป็นความเร็ว ดาวน์โหลด หรืออัปโหลดอยู่แถว 90–100 Mbps ทั้งที่สมัครอินเทอร์เน็ตไฟเบอร์ 1Gbps ไว้ ความเร็ว 1Gbps คือความเร็วสูงสุดตามเงื่อนไขของแพ็กเกจและอุปกรณ์ ไม่ใช่ค่าที่ทุกอุปกรณ์จะทำได้เสมอ หากผลวัดใกล้ 100 Mbps อย่างผิดปกติ มักเกี่ยวข้องกับการจำกัดความเร็วที่พอร์ตหรือสายสัญญาณมากกว่าปัญหาที่เซิร์ฟเวอร์ทดสอบเพียงอย่างเดียว

สาเหตุที่ 1: พอร์ต LAN รองรับเพียง 100 Mbps

พอร์ต LAN ของเราเตอร์ สวิตช์ คอมพิวเตอร์ หรืออะแดปเตอร์บางรุ่นอาจรองรับสูงสุดเพียง 100 Mbps เมื่อเชื่อมต่อกับพอร์ตประเภทนี้ ความเร็วจะถูกจำกัดไว้ใกล้ 100 Mbps แม้ผู้ให้บริการจะส่งสัญญาณมาได้ถึง 1Gbps ให้ตรวจสอบสเปกโดยมองหาคำว่า Gigabit Ethernet, 10/100/1000 หรือ 1000 Mbps ทั้งที่พอร์ต WAN และพอร์ต LAN

สาเหตุที่ 2: สาย LAN เก่าหรือเข้าหัวไม่สมบูรณ์

สายเคเบิลที่ชำรุด สายเก่ามาตรฐานต่ำ หรือหัว RJ45 เข้าสายไม่ครบทุกคู่ อาจทำให้การเชื่อมต่อลดระดับลงมาเหลือ 100 Mbps ควรใช้สายอย่างน้อย Cat5e ที่มีสภาพดี และเปลี่ยนสายทดสอบโดยตรงจากเราเตอร์ไปยังคอมพิวเตอร์ หากความเร็วเพิ่มขึ้น แสดงว่าสายเดิมเป็นจุดที่ควรแก้ไข

สาเหตุที่ 3: ทดสอบผ่าน Wi-Fi ในย่านที่มีสัญญาณรบกวน

การวัดผ่าน Wi-Fi ไม่ได้สะท้อนความเร็วแพ็กเกจโดยตรง เพราะระยะห่าง ผนัง อุปกรณ์ที่เชื่อมต่อ และสัญญาณรบกวนมีผลต่อความเร็ว Wi-Fi 2.4GHz มักช้ากว่าและถูกรบกวนง่ายกว่า ส่วน Wi-Fi 5 หรือ Wi-Fi 6 บนย่าน 5GHz มีโอกาสทำความเร็วสูงกว่าเมื่ออยู่ใกล้เราเตอร์ แต่ผลลัพธ์ยังขึ้นกับโทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ที่ใช้ด้วย

สาเหตุที่ 4: เราเตอร์หรืออุปกรณ์ปลายทางทำงานไม่ไหว

เราเตอร์รุ่นเก่าอาจมีหน่วยประมวลผลหรือเฟิร์มแวร์ที่ไม่เหมาะกับความเร็วระดับกิกะบิต ขณะที่คอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์รุ่นเก่าก็อาจรองรับ Wi-Fi และเครือข่ายความเร็วสูงได้จำกัด นอกจากนี้ การเปิด VPN โปรแกรมดาวน์โหลด ระบบสำรองข้อมูล หรืออุปกรณ์หลายเครื่องพร้อมกัน อาจใช้แบนด์วิดท์จนผลทดสอบลดลง

สาเหตุที่ 5: วิธีวัดความเร็วไม่เหมาะสม

เซิร์ฟเวอร์ทดสอบที่อยู่ไกล เบราว์เซอร์มีส่วนขยายมาก การทดสอบในช่วงที่มีผู้ใช้งานหนาแน่น หรือการวัดขณะมีแอปอื่นใช้อินเทอร์เน็ต ล้วนทำให้ค่าคลาดเคลื่อนได้ ควรทดสอบหลายครั้งกับเซิร์ฟเวอร์ใกล้เคียง และเปรียบเทียบทั้งค่าดาวน์โหลด อัปโหลด และค่า ping แทนการดูตัวเลขเพียงครั้งเดียว

วิธีตรวจสอบว่าเกิดจากจุดใด

1. เริ่มจากการเชื่อมต่อแบบสาย ต่อคอมพิวเตอร์เข้าพอร์ต LAN ของเราเตอร์โดยตรง และปิด Wi-Fi ชั่วคราว
2. ดูความเร็วลิงก์ ตรวจสถานะเครือข่ายของคอมพิวเตอร์ว่าขึ้น 1.0 Gbps หรือยัง หากขึ้น 100 Mbps ให้ตรวจพอร์ตและสายก่อน
3. เปลี่ยนสายและพอร์ต ใช้สาย Cat5e หรือสูงกว่า แล้วลองพอร์ต Gigabit อื่นของเราเตอร์
4. ทดสอบด้วยหลายอุปกรณ์ หากทุกอุปกรณ์ได้ประมาณ 100 Mbps ปัญหาอาจอยู่ที่เราเตอร์ สายหลัก หรือการตั้งค่าจากผู้ให้บริการ
5. แยกปัญหา Wi-Fi เปรียบเทียบผลจากสาย LAN กับ Wi-Fi 5GHz เพื่อดูว่าความช้าจำกัดอยู่ที่ระบบไร้สายหรือไม่

แนวทางเพิ่มความเร็วให้ใกล้ 1Gbps

• ใช้เราเตอร์ที่มีพอร์ต WAN และ LAN แบบ Gigabit หรือสูงกว่า
• เปลี่ยนสาย LAN เป็น Cat5e, Cat6 หรือมาตรฐานที่สูงกว่าเมื่อสายเดิมมีปัญหา
• วางเราเตอร์ในจุดโล่งและอยู่ใกล้อุปกรณ์เมื่อต้องการทดสอบ Wi-Fi 5GHz
• หยุด VPN โปรแกรมดาวน์โหลด และการสตรีมบนอุปกรณ์อื่นระหว่างวัด
• อัปเดตเฟิร์มแวร์เราเตอร์ ไดรเวอร์การ์ดเครือข่าย และระบบปฏิบัติการ
• เลือกเซิร์ฟเวอร์ทดสอบที่ใกล้ตำแหน่งใช้งาน และวัดหลายรอบในช่วงเวลาต่างกัน

เมื่อใดควรติดต่อผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต

หากต่อคอมพิวเตอร์ด้วยสาย Cat5e หรือสูงกว่าเข้าพอร์ต Gigabit โดยตรงแล้ว ยังได้ประมาณ 100 Mbps ทุกครั้ง ควรติดต่อผู้ให้บริการเพื่อให้ตรวจสอบอุปกรณ์ปลายทาง โปรไฟล์ความเร็ว และสัญญาณจากเครือข่าย ควรแจ้งผลทดสอบ เวลาใช้งาน รุ่นเราเตอร์ และวิธีเชื่อมต่ออย่างละเอียด เพื่อให้เจ้าหน้าที่แยกปัญหาจากสายภายในบ้านกับระบบของผู้ให้บริการได้เร็วขึ้น

สำหรับการตรวจสอบเพิ่มเติม สามารถใช้เครื่องมือ วัดความเร็วอินเทอร์เน็ต แล้วบันทึกผลดาวน์โหลด อัปโหลด และค่า ping จากการทดสอบแต่ละครั้ง