چگونه سرعت کارت شبکه را چک کنیم و علت کندی آن چیست؟

وقتی دانلود یا آپلود از انتظار شما کندتر است، ابتدا باید مشخص کنید مشکل از کارت شبکه است یا از سرویس اینترنت، مودم و روتر، کابل، وای‌فای یا دستگاه مقصد. سرعتی که سیستم برای آداپتور نمایش می‌دهد معمولاً سرعت لینک محلی است و با سرعت واقعی اینترنت تفاوت دارد. برای مثال، نمایش لینک ۱ گیگابیت بر ثانیه تضمین نمی‌کند که اینترنت شما نیز با همین سرعت دانلود شود.

تفاوت سرعت کارت شبکه با سرعت اینترنت چیست؟

سرعت کارت شبکه ظرفیت ارتباط میان دستگاه شما و مودم، روتر یا سوییچ را نشان می‌دهد. این مقدار می‌تواند ۱۰۰ مگابیت، ۱ گیگابیت یا بیشتر باشد. اما سرعت اینترنت به ظرفیت طرح سرویس ISP، شلوغی شبکه، مسیر سرور و کیفیت خط فیبر، کابل یا DSL وابسته است. بنابراین ابتدا سرعت لینک را ببینید و سپس یک تست سرعت را با سرور نزدیک انجام دهید تا سرعت دانلود، آپلود، تأخیر و جیتر را مقایسه کنید.

چگونه سرعت لینک کارت شبکه را بررسی کنیم؟

در ویندوز، بخش تنظیمات شبکه یا پنجره وضعیت اتصال اترنت و وای‌فای، مقدار سرعت لینک را نمایش می‌دهد. برای اتصال کابلی، اگر انتظار لینک گیگابیتی دارید اما عدد ۱۰۰ مگابیت نمایش داده می‌شود، معمولاً باید کابل، پورت روتر یا تنظیمات آداپتور را بررسی کنید. در وای‌فای نیز نرخ اتصال ممکن است با فاصله از روتر، باند فرکانسی و تداخل تغییر کند.

1. اتصال فعال اترنت یا وای‌فای را در تنظیمات شبکه باز کنید.
2. مقدار سرعت لینک یا نرخ اتصال را یادداشت کنید.
3. یک تست سرعت را در زمان‌های مختلف و ترجیحاً با اتصال کابلی اجرا کنید.
4. نتیجه دانلود، آپلود، latency، jitter و packet loss را با کیفیت سرویس مورد انتظار مقایسه کنید.

علت اول: کابل شبکه یا سوکت نامناسب

کابل فرسوده، خم‌شدگی شدید، سوکت آسیب‌دیده یا کابل با کیفیت نامناسب می‌تواند لینک را از ۱ گیگابیت به ۱۰۰ مگابیت کاهش دهد یا باعث خطا و قطع‌ووصلی شود. برای اتصال گیگابیتی، از کابل سالم و استاندارد مناسب استفاده کنید و کابل را با نمونه‌ای کوتاه‌تر و مطمئن جایگزین کنید. همچنین هر دو سر کابل و پورت‌های مودم، روتر یا سوییچ را بررسی کنید.

علت دوم: محدودیت پورت مودم، روتر یا سوییچ

ممکن است کارت شبکه رایانه گیگابیتی باشد، اما پورت دستگاه مقابل فقط ۱۰۰ مگابیت را پشتیبانی کند. بعضی مودم‌روترها پورت‌های متفاوتی دارند و همه پورت‌ها الزاماً سرعت یکسانی ندارند. مشخصات پورت LAN/WAN دستگاه را بررسی کنید و مطمئن شوید اتصال به پورتی انجام شده که با سرعت مورد نیاز شما سازگار است.

علت سوم: تنظیم نادرست سرعت و دوبلکس آداپتور

در حالت عادی، گزینه سرعت و دوبلکس کارت شبکه باید روی Auto Negotiation باشد تا دستگاه و روتر بهترین حالت مشترک را انتخاب کنند. تنظیم دستی نادرست، مانند اجبار روی ۱۰۰ مگابیت یا دوبلکس ناسازگار، می‌تواند سرعت را کم کند و packet loss یا خطاهای ارتباطی ایجاد کند. پس از بازگرداندن تنظیم به حالت خودکار، اتصال را یک‌بار غیرفعال و فعال کنید.

علت چهارم: درایور قدیمی یا مشکل تنظیمات کارت شبکه

درایور قدیمی، ناسازگار یا نصب‌شده توسط سیستم‌عامل ممکن است عملکرد کامل آداپتور را محدود کند. درایور کارت شبکه را از وب‌سایت سازنده لپ‌تاپ، مادربرد یا خود آداپتور دریافت و به‌روزرسانی کنید. اگر پس از یک به‌روزرسانی افت سرعت شروع شده است، بازگشت به نسخه پایدار قبلی نیز می‌تواند روش مناسبی برای تشخیص باشد.

علت پنجم: تداخل و ضعف سیگنال وای‌فای

در اتصال وای‌فای، فاصله زیاد، دیوارهای ضخیم، شبکه‌های همسایه، دستگاه‌های بلوتوثی و کانال شلوغ می‌توانند نرخ اتصال را پایین بیاورند. باند ۵ گیگاهرتز یا ۶ گیگاهرتز در فاصله نزدیک معمولاً سرعت بالاتری از ۲٫۴ گیگاهرتز دارد، اما پوشش آن محدودتر است. روتر را در محل بازتر قرار دهید، کانال مناسب را انتخاب کنید و برای تست دقیق‌تر، دستگاه را موقتاً با کابل شبکه متصل کنید.

علت ششم: مصرف هم‌زمان پهنای باند

دانلودهای پس‌زمینه، به‌روزرسانی سیستم، پشتیبان‌گیری ابری، استریم ویدئو، بازی آنلاین یا استفاده چند دستگاه از یک اتصال می‌تواند سرعت قابل‌دسترس را کاهش دهد. هنگام تست، برنامه‌های پرمصرف را ببندید و از اعضای شبکه بخواهید مصرف سنگین را موقتاً متوقف کنند. اگر فقط در ساعت‌های شلوغی افت سرعت دارید، موضوع می‌تواند به ظرفیت شبکه ISP یا ازدحام محلی مربوط باشد.

چگونه منشأ کندی را دقیق‌تر تشخیص دهیم؟

• با کابل شبکه تست کنید؛ اگر مشکل وای‌فای برطرف شد، علت احتمالاً سیگنال یا تنظیمات بی‌سیم است.
• با کابل و پورت دیگری تست کنید؛ تغییر سرعت لینک نشانه مشکل فیزیکی در کابل یا پورت است.
• یک دستگاه دیگر را به همان روتر وصل کنید؛ اگر همه دستگاه‌ها کند هستند، مودم، روتر یا اینترنت را بررسی کنید.
• تست را با چند سرور و در ساعت‌های متفاوت تکرار کنید؛ نتایج متغیر می‌تواند نشانه ازدحام یا مسیر نامناسب باشد.
• به latency، jitter و packet loss توجه کنید؛ سرعت بالا همراه با ناپایداری برای تماس تصویری، بازی و VPN نیز مشکل‌ساز است.

راهکارهای عملی برای بهبود سرعت کارت شبکه

کابل و پورت معیوب را تعویض کنید، تنظیم دوبلکس را روی حالت خودکار بگذارید، درایور آداپتور و firmware مودم یا روتر را به‌روزرسانی کنید و برای کارهای حساس از اتصال کابلی استفاده کنید. در وای‌فای، محل روتر، باند فرکانسی و کانال را بهینه کنید. اگر سرعت لینک درست است اما نتایج تست اینترنت پایین می‌ماند، گزارش تست‌ها را همراه با زمان، سرور و نوع اتصال برای پشتیبانی ISP نگه دارید تا بررسی دقیق‌تری انجام شود.