بررسی سرعت اینترنت پرسرعت؛ علت کاهش سرعت و روش تشخیص

برای بررسی سرعت اینترنت پرسرعت باید میان سرعت اسمی بسته، سرعت واقعی دانلود و آپلود و کیفیت اتصال تفاوت قائل شد. عدد درج‌شده در قرارداد معمولاً ظرفیت خط یا سقف سرویس است، اما نتیجه‌ای که در ابزار تست سرعت می‌بینید به زمان آزمایش، سرور مقصد، نوع اتصال و وضعیت شبکه داخلی نیز وابسته است.

چرا سرعت اینترنت پرسرعت کمتر از انتظار است؟

کاهش سرعت می‌تواند از بخش‌های مختلف مسیر ارتباطی ایجاد شود؛ از گوشی یا رایانه و کابل شبکه گرفته تا مودم، وای‌فای، خط تلفن، شبکه اپراتور یا سرور مقصد. بنابراین پیش از تغییر سرویس، باید مشکل را مرحله‌به‌مرحله جدا کرد.

فاصله و شلوغی شبکه وای‌فای

یکی از رایج‌ترین علت‌ها، ضعیف بودن سیگنال وای‌فای یا تداخل با شبکه‌های اطراف است. دیوارهای بتنی، طبقات مختلف، لوازم برقی و تعداد زیاد دستگاه‌های متصل می‌توانند ظرفیت قابل استفاده را کاهش دهند. باند ۲٫۴ گیگاهرتز پوشش بیشتری دارد، اما معمولاً شلوغ‌تر است؛ باند ۵ گیگاهرتز در فاصله کوتاه سرعت بالاتری ارائه می‌دهد.

مصرف هم‌زمان و فعالیت‌های پنهان

دانلود فایل، پشتیبان‌گیری ابری، پخش ویدئو، به‌روزرسانی سیستم‌عامل و استفاده هم‌زمان چند کاربر، پهنای باند را تقسیم می‌کند. برخی برنامه‌ها در پس‌زمینه فعال می‌مانند و بدون نمایش واضح، حجم قابل توجهی از دانلود یا آپلود را مصرف می‌کنند. در این حالت ممکن است یک دستگاه سریع باشد، اما مجموع مصرف خانه باعث افت سرعت برای سایر کاربران شود.

مشکل مودم، روتر یا کابل شبکه

گرمای زیاد، قدیمی بودن مودم، خرابی آداپتور، تنظیمات نادرست یا استفاده از کابل شبکه معیوب می‌تواند سرعت را محدود کند. در سرویس‌های فیبر نوری و کابلی، تجهیزات نوری یا روتر باید با ظرفیت سرویس سازگار باشند. در اتصال سیمی، آزمایش با یک کابل سالم و پورت دیگر روتر می‌تواند مشخص کند مشکل از وای‌فای است یا از خود شبکه.

کیفیت خط DSL یا وضعیت شبکه اپراتور

در اینترنت ADSL و VDSL، فاصله تا مرکز مخابرات، کیفیت سیم‌کشی داخلی، نویز خط و اتصالات تلفن روی سرعت و پایداری اثر می‌گذارند. در اینترنت فیبر نوری یا کابلی نیز اختلال تجهیزات محلی و ازدحام شبکه اپراتور ممکن است باعث افت موقت شود. اگر سرعت در ساعات شلوغ کاهش می‌یابد و در زمان‌های دیگر بهتر است، احتمال ازدحام شبکه بیشتر می‌شود.

محدودیت سرور مقصد و مسیر ارتباطی

سرعت یک سایت یا سرویس فقط به اتصال شما وابسته نیست. فاصله جغرافیایی، ظرفیت سرور، مسیر بین‌المللی، فیلترهای شبکه و شلوغی سرویس مقصد می‌توانند دانلود را محدود کنند. اگر فقط یک سایت کند است اما چند سرور تست و سرویس دیگر سرعت مناسبی دارند، احتمالاً مشکل از مقصد یا مسیر دسترسی است، نه از بسته اینترنت.

روش درست بررسی سرعت اینترنت

آزمایش پایه با اتصال سیمی

برای نتیجه دقیق‌تر، رایانه را با کابل شبکه به مودم وصل کنید، دانلودها و پخش ویدئو را متوقف کنید و دستگاه‌های غیرضروری را موقتاً از شبکه جدا کنید. سپس در ابزار تست سرعت speedtest.im چند آزمایش در زمان‌های مختلف انجام دهید. سرعت دانلود، سرعت آپلود، پینگ، جیتر و packet loss را یادداشت کنید.

مقایسه نتایج در شرایط مختلف

1. یک بار با اتصال سیمی و یک بار با وای‌فای آزمایش کنید.
2. نتایج ساعات کم‌مصرف و ساعات شلوغ را مقایسه کنید.
3. با دو دستگاه متفاوت و چند سرور تست نتیجه بگیرید.
4. اگر ممکن است، مودم را پس از چند دقیقه خاموش و روشن کنید و آزمایش را تکرار کنید.

سرعت دانلود و آپلود باید در چند آزمایش الگوی نسبتاً ثابتی داشته باشد. پینگ بالا برای بازی و تماس تصویری مشکل‌ساز است و جیتر بالا یا packet loss می‌تواند باعث قطع صدا، تأخیر تصویر و ناپایداری اتصال شود.

راهکارهای بهبود سرعت و پایداری

• مودم را در محل باز و نزدیک به مرکز خانه قرار دهید و آن را داخل کمد یا پشت وسایل فلزی نگذارید.
• برای رایانه، تلویزیون یا کنسول ثابت از کابل شبکه استفاده کنید.
• رمز وای‌فای را تغییر دهید و فهرست دستگاه‌های متصل را بررسی کنید.
• سیستم‌عامل مودم و تجهیزات شبکه را به‌روزرسانی کنید.
• برای دستگاه‌های نزدیک، باند ۵ گیگاهرتز را امتحان کنید و در محیط‌های شلوغ کانال مناسب انتخاب کنید.
• مصرف پنهان، همگام‌سازی ابری و دانلودهای زمان‌بندی‌شده را مدیریت کنید.
• در سرویس DSL، سیم‌کشی داخلی، اسپلیتر و تلفن‌های متصل را بررسی کنید.
• اگر افت سرعت در همه دستگاه‌ها و همه روش‌های اتصال ادامه داشت، نتیجه تست‌ها را به پشتیبانی اپراتور ارائه دهید.

چه زمانی باید با اپراتور تماس گرفت؟

اگر با اتصال سیمی، در چند زمان مختلف و با چند سرور معتبر سرعت همچنان بسیار پایین است، یا packet loss و قطع اتصال مشاهده می‌شود، مشکل احتمالاً خارج از دستگاه کاربر است. هنگام تماس با پشتیبانی، نوع سرویس، زمان آزمایش، سرعت دانلود و آپلود، پینگ و وضعیت چراغ‌های مودم را اعلام کنید. این اطلاعات بررسی خط و شبکه را سریع‌تر می‌کند.