چرا سرعت اینترنت گیگابیتی واقعی نیست؟ بررسی علت‌ها و راهکارها
سرعت گیگابیتی همیشه به معنای دریافت واقعی یک گیگابیت در هر لحظه نیست. نوع اتصال، روتر، وای‌فای، کابل، سرور مقصد و شلوغی شبکه می‌توانند نتیجه تست را کاهش دهند.
وقتی یک سرویس فیبر نوری یا کابلی با ظرفیت گیگابیتی تهیه می‌کنید، طبیعی است انتظار داشته باشید دانلود فایل‌ها با سرعت بسیار بالا انجام شود. با این حال، عدد درج‌شده در قرارداد معمولاً حداکثر سرعت اتصال است، نه سرعت تضمین‌شده در همه دستگاه‌ها و همه سایت‌ها. برای پیدا کردن علت، باید مسیر کامل ارتباط از مودم یا روتر تا سرور مقصد بررسی شود.
تفاوت سرعت اسمی با سرعت واقعی چیست؟
اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت معمولاً سرعت را برحسب مگابیت بر ثانیه اعلام می‌کند، اما بسیاری از نرم‌افزارهای دانلود سرعت را با مگابایت نشان می‌دهند. هر ۸ مگابیت تقریباً برابر با یک مگابایت است؛ بنابراین اتصال ۱۰۰۰ مگابیتی در شرایط ایده‌آل حدود ۱۲۵ مگابایت بر ثانیه ظرفیت خام دارد. سربار پروتکل‌ها و نوسان شبکه نیز بخشی از این ظرفیت را مصرف می‌کند.
محدودیت وای‌فای و فاصله از روتر
یکی از رایج‌ترین دلایل پایین بودن سرعت اینترنت گیگابیتی واقعی استفاده از وای‌فای نامناسب است. دیوارها، فاصله، تداخل شبکه‌های همسایه و شلوغی باند ۲٫۴ گیگاهرتز می‌توانند سرعت را کاهش دهند. حتی روترهای وای‌فای ۵ یا وای‌فای ۶ نیز در همه شرایط به سرعت اسمی خود نمی‌رسند، زیرا کیفیت سیگنال و قابلیت گوشی یا لپ‌تاپ نیز اهمیت دارد.
روتر، مودم یا کارت شبکه ضعیف
اگر پورت WAN یا LAN روتر فقط ۱۰۰ مگابیتی باشد، اتصال گیگابیتی عملاً به همان محدوده محدود می‌شود. پردازنده ضعیف روتر، فعال بودن برخی قابلیت‌های امنیتی، قدیمی بودن سیستم‌عامل و کارت شبکه دستگاه نیز می‌تواند توان پردازش ترافیک را کم کند. برای بررسی، مشخصات پورت‌ها را بخوانید و مطمئن شوید رایانه یا لپ‌تاپ از شبکه گیگابیتی پشتیبانی می‌کند.
کابل یا تجهیزات داخلی نامناسب
کابل آسیب‌دیده، سوکت نامناسب یا کابل قدیمی ممکن است اتصال را از یک گیگابیت به ۱۰۰ مگابیت کاهش دهد. برای اتصال سیمی بهتر است از کابل سالم Cat5e یا رده بالاتر استفاده کنید و چراغ وضعیت پورت روتر و کارت شبکه را بررسی نمایید. اتصال مستقیم رایانه به روتر، بدون سوئیچ یا تقویت‌کننده ناشناخته، نتیجه دقیق‌تری برای تست فراهم می‌کند.
شلوغی شبکه اپراتور یا مسیر انتقال
در ساعات پرترافیک، ظرفیت لینک‌های دسترسی یا مسیر انتقال ممکن است میان کاربران متعدد تقسیم شود. این وضعیت می‌تواند سرعت دانلود و آپلود را کاهش دهد، در حالی که تأخیر، جیتر یا از دست رفتن بسته‌ها افزایش می‌یابد. اگر افت سرعت در زمان‌های مشخص تکرار می‌شود اما در ساعات خلوت کمتر است، احتمال وجود ازدحام در شبکه اپراتور یا مسیر بین‌المللی بیشتر می‌شود.
محدودیت سرور مقصد و سرویس دانلود
تست سرعت تنها ظرفیت مسیر تا یک سرور مشخص را نشان می‌دهد و سرعت دانلود از هر سایت به همان اندازه نیست. سرور مقصد، محدودیت حساب کاربری، تعداد اتصال‌ها و ظرفیت مرکز داده می‌توانند سرعت را پایین بیاورند. برای مقایسه، چند سرور نزدیک و چند سرویس متفاوت را آزمایش کنید؛ یک سایت یا فایل منفرد معیار قطعی عملکرد اینترنت نیست.
چگونه سرعت واقعی را درست اندازه‌گیری کنیم؟
برای نتیجه قابل اعتماد، ابتدا دانلودها، پخش ویدئو، همگام‌سازی ابری و اتصال کاربران دیگر را متوقف کنید. سپس رایانه را با کابل شبکه مناسب مستقیماً به روتر وصل کنید و چند بار در زمان‌های مختلف آزمایش بگیرید. علاوه بر دانلود، آپلود، تأخیر، جیتر و packet loss را نیز ثبت کنید.
- سرعت لینک کارت شبکه را در تنظیمات سیستم بررسی کنید.
- تست را با چند سرور نزدیک و در ساعات خلوت و شلوغ انجام دهید.
- نتایج اتصال سیمی را با وای‌فای جداگانه مقایسه کنید.
- اگر سرعت سیمی در همه زمان‌ها پایین است، گزارش تست‌ها را برای پشتیبانی اپراتور ارسال کنید.
راهکارهای افزایش سرعت و پایداری اتصال
روتر را در محل مرکزی و دور از وسایل ایجادکننده تداخل قرار دهید و در صورت امکان برای دانلودهای سنگین از اتصال سیمی استفاده کنید. سیستم‌عامل روتر و درایور کارت شبکه را به‌روز نگه دارید، کابل و سوکت را تعویض آزمایشی کنید و دستگاه‌های پرمصرف را شناسایی نمایید. اگر مشکل فقط در وای‌فای دیده می‌شود، انتخاب کانال خلوت‌تر یا استفاده از وای‌فای ۶ می‌تواند کمک کند؛ اما اگر افت سرعت در اتصال مستقیم نیز وجود دارد، موضوع را با شرکت ارائه‌دهنده اینترنت پیگیری کنید.
جمع‌بندی
برای رسیدن به تصویر واقعی از عملکرد سرویس، باید عدد تبلیغاتی را از ظرفیت عملی جدا کرد. تست سیمی، تجهیزات گیگابیتی، چند سرور مقصد و بررسی زمان وقوع افت سرعت، علت را سریع‌تر مشخص می‌کند. به این ترتیب می‌توان فهمید مشکل از وای‌فای و تجهیزات خانه است یا به شبکه اپراتور و سرور مقصد مربوط می‌شود.