تست سرعت اینترنت سیستم؛ بررسی علت کندی و روش‌های بهبود

تست سرعت اینترنت سیستم چه چیزی را نشان می‌دهد؟

تست سرعت اینترنت سیستم معمولاً سرعت دانلود، سرعت آپلود، تأخیر یا latency، نوسان تأخیر یا jitter و گاهی packet loss را اندازه‌گیری می‌کند. عدد دانلود برای دریافت فایل و تماشای ویدئو مهم است، اما برای تماس تصویری، بازی آنلاین و اتصال‌های کاری، تأخیر و پایداری نیز اهمیت زیادی دارند.

برای نتیجه قابل اعتماد، دانلودها و پخش ویدئو را متوقف کنید، اتصال‌های اضافی را ببندید و تست را در چند زمان مختلف انجام دهید. یک بار با کابل شبکه و یک بار با وای‌فای تست کنید تا مشخص شود مشکل از خط اینترنت است یا شبکه داخلی سیستم.

تفاوت سرعت سرویس با سرعت واقعی

سرعت اعلام‌شده از سوی اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت معمولاً بر اساس شرایط مشخص شبکه بیان می‌شود و ممکن است با مقدار ثبت‌شده روی سیستم یکسان نباشد. شلوغی شبکه، فاصله تا مرکز مخابرات، کیفیت کابل، فناوری اتصال و محدودیت سرور تست روی نتیجه اثر می‌گذارند.

برای مقایسه درست، نتیجه تست را با سرعت اسمی سرویس و چند سرور نزدیک مقایسه کنید. اگر افت سرعت در همه تست‌ها و در ساعات مختلف تکرار می‌شود، احتمال وجود مشکل در خط، تجهیزات یا سرویس‌دهنده بیشتر است.

علت‌های رایج کاهش سرعت اینترنت

ضعف سیگنال وای‌فای

فاصله زیاد سیستم از مودم، دیوارهای ضخیم، طبقات مختلف و تداخل شبکه‌های اطراف می‌تواند سرعت وای‌فای را کاهش دهد. در این وضعیت، تست با کابل شبکه معمولاً عدد بالاتری نشان می‌دهد. نزدیک کردن مودم به محل استفاده، انتخاب کانال خلوت‌تر و استفاده از باند ۵ گیگاهرتز در فاصله کوتاه می‌تواند کمک کند.

مصرف هم‌زمان پهنای باند

دانلود فایل، پشتیبان‌گیری ابری، به‌روزرسانی سیستم‌عامل و پخش ویدئو در دستگاه‌های دیگر، ظرفیت دانلود یا آپلود را مصرف می‌کند. این مصرف هم‌زمان باعث افزایش تأخیر و کاهش سرعت قابل مشاهده در سیستم می‌شود. فهرست دستگاه‌های متصل به مودم را بررسی و فعالیت‌های سنگین را موقتاً متوقف کنید.

مشکل در مودم یا روتر

گرمای زیاد، firmware قدیمی، تنظیمات نادرست یا کارکرد طولانی‌مدت مودم می‌تواند باعث ناپایداری اتصال شود. خاموش و روشن کردن مودم گاهی مشکل موقت را برطرف می‌کند، اما در صورت تکرار، نسخه نرم‌افزار، آداپتور برق و وضعیت چراغ‌های دستگاه را بررسی کنید.

کیفیت پایین خط DSL یا کابل

در اتصال‌های DSL، نویز خط تلفن، فیلتر نامناسب و کابل داخلی فرسوده می‌تواند سرعت همگام‌سازی را کاهش دهد. در اینترنت کابلی نیز خرابی کابل یا اتصال‌های شل اثر مشابهی دارد. مودم را به نزدیک‌ترین پریز اصلی وصل کنید و در صورت مشاهده قطع و وصل یا کاهش مداوم سرعت، موضوع را با پشتیبانی اپراتور پیگیری کنید.

شلوغی شبکه سرویس‌دهنده

در ساعات پرترافیک ممکن است ظرفیت ناحیه یا مسیر سرویس‌دهنده اشباع شود. اگر سرعت شب‌ها افت می‌کند اما در ساعات خلوت بهتر است، نتایج تست چند روز را ثبت کنید. تکرار این الگو در اتصال کابلی می‌تواند نشانه مشکل بیرون از خانه و نیاز به بررسی توسط ISP باشد.

برنامه‌های پس‌زمینه و بدافزار

برنامه‌های فعال در پس‌زمینه، سرویس‌های همگام‌سازی و بدافزارها می‌توانند پهنای باند و منابع سیستم را مصرف کنند. در Task Manager یا ابزار مشابه، مصرف شبکه برنامه‌ها را بررسی کنید و اسکن امنیتی انجام دهید. پس از توقف برنامه‌های مشکوک، تست سرعت را دوباره تکرار کنید.

چگونه علت مشکل را تشخیص دهیم؟

1. تست کابلی: سیستم را با کابل شبکه به مودم وصل و نتیجه دانلود، آپلود و latency را ثبت کنید.
2. تست وای‌فای: همان تست را در کنار مودم و سپس محل معمول استفاده انجام دهید.
3. مقایسه زمانی: در ساعات خلوت و پرترافیک چند نتیجه بگیرید.
4. بررسی چند دستگاه: مشخص کنید مشکل فقط در یک سیستم رخ می‌دهد یا همه دستگاه‌ها را درگیر کرده است.
5. بررسی پایداری: در کنار سرعت، قطع و وصل، jitter و packet loss را نیز زیر نظر بگیرید.

اگر تست کابلی روی چند دستگاه نیز ضعیف است، احتمالاً مشکل از خط، مودم یا شبکه سرویس‌دهنده است. اگر فقط وای‌فای ضعیف است، باید جای مودم و تنظیمات شبکه بی‌سیم را بررسی کنید. اگر تنها یک سیستم مشکل دارد، درایور کارت شبکه، برنامه‌های پس‌زمینه و تنظیمات همان سیستم در اولویت هستند.

راهکارهای بهبود نتیجه تست سرعت

• مودم را در محل مرکزی، مرتفع و دور از وسایل دارای تداخل قرار دهید.
• برای تست دقیق و فعالیت‌های حساس، از کابل شبکه استفاده کنید.
• رمز وای‌فای را تغییر دهید و دستگاه‌های ناشناس را از پنل مودم حذف کنید.
• firmware مودم و درایور کارت شبکه را از منبع معتبر به‌روزرسانی کنید.
• دانلودها، پشتیبان‌گیری ابری و به‌روزرسانی‌های خودکار را هنگام تست متوقف کنید.
• در صورت تداوم افت سرعت، گزارش زمان، نوع اتصال و نتایج تست را به پشتیبانی ISP ارائه دهید.

چه زمانی با پشتیبانی اپراتور تماس بگیریم؟

اگر سرعت در اتصال کابلی و در چند دستگاه پایین است، چراغ DSL یا اینترنت مرتباً تغییر می‌کند، packet loss و قطع و وصل ادامه دارد، یا اختلاف نتیجه با سرویس اسمی در زمان‌های مختلف تکرار می‌شود، مشکل احتمالاً با تنظیمات ساده حل نمی‌شود. نتایج ثبت‌شده، زمان وقوع، نوع مودم و روش اتصال را در اختیار پشتیبانی قرار دهید تا بررسی خط و مسیر شبکه دقیق‌تر انجام شود.

برای سنجش منظم کیفیت اتصال می‌توانید از ابزار تست سرعت اینترنت استفاده کنید و نتایج را در شرایط یکسان مقایسه کنید.