بررسی سرعت اینترنت وای‌فای؛ علت‌های کندی و روش‌های بهبود
کندی وای‌فای همیشه از سرویس اینترنت نیست؛ فاصله از مودم، تداخل امواج، شلوغی شبکه، تنظیمات روتر و محدودیت دستگاه می‌توانند سرعت را کاهش دهند.
سرعت پایین وای‌فای چه نشانه‌هایی دارد؟
وقتی صفحات دیر باز می‌شوند، دانلود نوسان دارد، ویدئوها مرتب متوقف می‌شوند یا تماس آنلاین با تأخیر و قطع صدا همراه است، احتمال وجود مشکل در اتصال وای‌فای مطرح می‌شود. سرعت دانلود، سرعت آپلود، تأخیر، نوسان تأخیر و از دست رفتن بسته‌ها باید جداگانه بررسی شوند؛ زیرا ممکن است فقط یکی از این شاخص‌ها ضعیف باشد.
برای تشخیص اولیه، یک بار با کابل شبکه و یک بار با وای‌فای به همان مودم وصل شوید. اگر سرعت کابلی مناسب است اما وای‌فای کند است، مشکل بیشتر به پوشش بی‌سیم، کانال یا تنظیمات مودم و روتر مربوط می‌شود.
فاصله و موانع فیزیکی میان دستگاه و مودم
هرچه دستگاه از مودم دورتر باشد، قدرت سیگنال کاهش می‌یابد. دیوارهای بتنی، درهای فلزی، کمدها و وسایل برقی بزرگ نیز می‌توانند کیفیت ارتباط را پایین بیاورند. در این وضعیت، علامت وای‌فای ممکن است همچنان کامل دیده شود، اما سرعت واقعی و پایداری اتصال کاهش پیدا کند.
برای بررسی، در کنار مودم و سپس در محل استفاده معمول تست سرعت بگیرید. اگر اختلاف قابل توجهی وجود دارد، مودم را در نقطه‌ای مرکزی، مرتفع و دور از موانع قرار دهید. برای خانه‌های بزرگ، استفاده از سیستم مش یا یک نقطه دسترسی کابلی معمولاً از تقویت‌کننده‌های ارزان نتیجه بهتری دارد.
تداخل امواج و شلوغی کانال وای‌فای
شبکه‌های همسایه، تلفن بی‌سیم، تجهیزات بلوتوثی و برخی لوازم خانگی می‌توانند در باندهای وای‌فای، به‌ویژه باند ۲٫۴ گیگاهرتز، تداخل ایجاد کنند. این مشکل معمولاً با نوسان سرعت، قطع‌و‌وصل شدن و افزایش تأخیر در ساعات شلوغ بیشتر دیده می‌شود.
با ابزار بررسی شبکه در تلفن یا رایانه، کانال‌های اطراف را مشاهده کنید. در تنظیمات روتر، کانال خلوت‌تری انتخاب کنید یا حالت انتخاب خودکار کانال را فعال کنید. اگر دستگاه‌ها و مودم از آن پشتیبانی می‌کنند، باند ۵ گیگاهرتز را برای فاصله‌های کوتاه و فعالیت‌های حساس به سرعت امتحان کنید.
ضعف یا محدودیت سرویس اینترنت
گاهی سرعت وای‌فای مناسب است اما خود سرویس اینترنت از سوی شرکت ارائه‌دهنده، اپراتور یا شبکه محلی محدود شده است. شلوغی شبکه، اختلال خط فیبر، کابل یا DSL، کاهش کیفیت مسیر بین‌الملل و تفاوت میان سرعت اسمی و سرعت واقعی می‌توانند علت باشند.
تست سرعت را در چند ساعت مختلف و با یک دستگاه متصل به کابل شبکه انجام دهید. نتیجه را با سرعت درج‌شده در قرارداد مقایسه کنید، اما به اشتراک‌گذاری اتصال، مصرف هم‌زمان و شرایط سرور تست نیز توجه داشته باشید. اگر در چند نوبت و زمان متفاوت افت پایدار مشاهده شد، گزارش نتایج به پشتیبانی سرویس‌دهنده برای بررسی خط یا پروفایل اتصال مفید است.
مصرف هم‌زمان پهنای باند در شبکه
دانلود فایل‌های حجیم، پشتیبان‌گیری ابری، پخش ویدئوی باکیفیت، به‌روزرسانی بازی‌ها و اتصال چندین کاربر می‌تواند ظرفیت دانلود یا آپلود را اشغال کند. مصرف آپلود نیز در برخی خطوط باعث افزایش تأخیر دانلود و اختلال تماس‌های آنلاین می‌شود.
فهرست دستگاه‌های متصل به روتر را بررسی کنید و مصرف‌کننده‌های ناشناس را حذف کنید. برای دانلودهای سنگین زمان‌بندی تعیین کنید و در صورت پشتیبانی روتر، اولویت‌بندی ترافیک یا کیفیت خدمات را فعال کنید. تغییر رمز وای‌فای و استفاده از رمزگذاری جدید نیز از مصرف غیرمجاز جلوگیری می‌کند.
تنظیمات نادرست یا قدیمی مودم و روتر
نسخه قدیمی میان‌افزار، حالت امنیتی ناسازگار، انتخاب نامناسب کانال، پهنای کانال نامتناسب یا قرار داشتن روتر در حالت عملکرد محدود می‌تواند سرعت را کاهش دهد. گرمای زیاد و کارکرد طولانی بدون راه‌اندازی مجدد نیز در برخی مودم‌ها باعث ناپایداری می‌شود.
پنل مدیریت روتر را با احتیاط بررسی کنید، میان‌افزار را از منبع رسمی به‌روزرسانی کنید و تنظیمات امنیتی مناسب مانند WPA2 یا WPA3 را به کار ببرید. در صورت تغییرات نامشخص، از تنظیمات فعلی پشتیبان بگیرید و سپس بازنشانی کارخانه‌ای را فقط به‌عنوان آخرین راه‌حل انجام دهید.
مشکل دستگاه دریافت‌کننده یا درایور شبکه
قدیمی بودن درایور کارت شبکه، پشتیبانی نکردن گوشی یا لپ‌تاپ از استانداردهای جدید، اجرای برنامه‌های پس‌زمینه و وجود بدافزار می‌تواند باعث شود فقط یک دستگاه کند باشد. اگر سایر دستگاه‌ها سرعت عادی دارند، احتمال مشکل سراسری در مودم یا سرویس کمتر است.
همان تست را با دستگاه دیگری انجام دهید، درایور و سیستم‌عامل را به‌روزرسانی کنید و برنامه‌های فعال در پس‌زمینه را ببندید. در رایانه، اتصال با کابل شبکه نیز معیار مناسبی برای جدا کردن مشکل دستگاه از مشکل وای‌فای است.
روش استاندارد برای بررسی سرعت اینترنت وای‌فای
در زمان تست، دانلود، پخش ویدئو و به‌روزرسانی سایر دستگاه‌ها را متوقف کنید.
دستگاه را در فاصله نزدیک از مودم قرار دهید و به شبکه درست، یعنی باند ۲٫۴ یا ۵ گیگاهرتز، متصل شوید.
چند تست را با فاصله زمانی کوتاه انجام دهید و سرعت دانلود، آپلود و تأخیر را یادداشت کنید.
نتیجه وای‌فای را با اتصال کابلی مقایسه کنید تا منبع مشکل مشخص شود.
تست را در ساعات خلوت و شلوغ تکرار کنید تا اثر ازدحام شبکه مشخص شود.
برای شروع می‌توانید از ابزار تست سرعت اینترنت استفاده کنید و نتایج را همراه با زمان، نوع اتصال و دستگاه ثبت کنید.
راهکارهای عملی برای افزایش پایداری وای‌فای
مودم را در محل مرکزی، مرتفع و دارای تهویه مناسب قرار دهید.
برای دستگاه‌های ثابت مانند رایانه یا تلویزیون، اتصال کابل شبکه را ترجیح دهید.
کانال خلوت‌تر و باند مناسب را انتخاب کنید و نام شبکه‌های باندها را در صورت نیاز جدا کنید.
رمز عبور قوی، به‌روزرسانی میان‌افزار و فهرست دستگاه‌های متصل را جدی بگیرید.
اگر سرعت کابلی نیز پایین است، موضوع را با پشتیبانی شرکت ارائه‌دهنده اینترنت یا اپراتور پیگیری کنید.