چرا تست سرعت وایفای سریع نتیجه واقعی را نشان نمیدهد؟
اگر تست سرعت وایفای سریع با انتظار شما فرق دارد، معمولاً پای فاصله از مودم، تداخل کانال، تنظیمات بیسیم یا محدودیت سرویس اینترنت در میان است.
تست سرعت وایفای سریع چه چیزی را نشان میدهد؟
تست سرعت وایفای فقط عدد نهایی دانلود و آپلود را نشان نمیدهد، بلکه کیفیت مسیر بیسیم بین دستگاه شما و مودم یا روتر را هم منعکس میکند. اگر لینک وایفای ناپایدار باشد، ممکن است سرعت پایین بیاید، حتی وقتی خط اینترنت ADSL، VDSL، فیبر یا اینترنت ثابت بیسیم مشکل جدی نداشته باشد. برای همین باید کنار سرعت، به latency، jitter و packet loss هم توجه کرد.
علت اول: فاصله، دیوار و جایگذاری نادرست مودم
رایجترین دلیل نتیجه ضعیف در تست سرعت، ضعیف شدن سیگنال در اثر فاصله و مانعهای فیزیکی است. دیوارهای ضخیم، درهای فلزی، آینه، کمد و حتی قرار گرفتن مودم کنار زمین یا پشت تلویزیون میتوانند توان سیگنال را کم کنند. در این حالت، دستگاه برای حفظ اتصال سرعت لینک را پایین میآورد و نتیجه تست دانلود و آپلود افت میکند.
اگر در اتاق کنار مودم سرعت بهتر است ولی در اتاق دیگر افت شدید میبینید، مشکل بیشتر از پوشش وایفای است تا خود اینترنت ورودی.
علت دوم: شلوغی کانال و تداخل فرکانسی
در ساختمانهای شلوغ، چندین مودم و روتر روی کانالهای مشابه کار میکنند و همین موضوع باعث تداخل فرکانسی میشود. باند 2.4 گیگاهرتز برد بیشتری دارد، اما معمولاً شلوغتر است و به تداخل از دستگاههای بلوتوث، مایکروویو و شبکههای همسایه حساستر است. باند 5 گیگاهرتز در فاصله کوتاه سرعت بهتری میدهد، اما در عبور از دیوار ضعیفتر عمل میکند.
وقتی تست سرعت در ساعات اوج مصرف بدتر میشود، یا در یک اتاق خاص نوسان زیادی دارد، کانال شلوغ و تداخل سیگنال یکی از محتملترین علتهاست.
علت سوم: محدودیت مودم، روتر یا تنظیمات بیسیم
همه مودمها و روترها توان یکسانی ندارند. اگر دستگاه قدیمی باشد، از استانداردهای قدیمیتر پشتیبانی کند یا firmware آن بهروز نباشد، سقف سرعت وایفای پایین میماند. همچنین تنظیمات اشتباه مثل پهنای کانال نامناسب، رمزنگاری ناسازگار، فعال بودن حالت سازگاری قدیمی یا QoS نادرست میتواند باعث افت سرعت شود.
در بعضی خانهها مشکل از خود اینترنت نیست، بلکه از مودمی است که برای ظرفیت فعلی سرویس یا تعداد دستگاههای متصل کافی نیست.
علت چهارم: خود سرویس اینترنت یا ازدحام شبکه اپراتور
اگر با کابل هم سرعت پایین باشد، باید به کیفیت خط و سرویس اینترنت شک کرد. در سرویسهای خانگی، ازدحام شبکه اپراتور در ساعات شلوغ، کیفیت پورت، فاصله از مرکز، نویز خط، یا کیفیت لینک بین تجهیزات داخلی و خارجی میتواند سرعت واقعی را محدود کند. در این حالت ممکن است دانلود پایین باشد اما آپلود یا پینگ هم نوسان زیادی داشته باشد.
بهویژه در خطوطی مثل ADSL و بعضی سرویسهای بیسیم خانگی، افت سرعت در ساعات پرترافیک یا افزایش jitter نشانهای است که مشکل فقط از وایفای نیست.
چطور بفهمیم مشکل از وایفای است یا از اینترنت ورودی؟
برای تشخیص درست، تست را در چند حالت تکرار کنید. اول کنار مودم تست بگیرید، بعد در اتاق اصلی، و اگر ممکن است یکبار هم با کابل LAN روی لپتاپ یا کامپیوتر نتیجه را مقایسه کنید. اگر با کابل سرعت بهتر شد، مشکل بیشتر در وایفای است. اگر با کابل هم عددها پایین ماند، مسیر اینترنت یا تنظیمات سرویس نیاز به بررسی دارد.
- نزدیک مودم تست بگیرید و نتیجه دانلود و آپلود را یادداشت کنید.
- تست را در فاصله دورتر تکرار کنید و افت سیگنال را بسنجید.
- به پینگ، jitter و packet loss توجه کنید، نه فقط سرعت دانلود.
- نتیجه را در ساعات مختلف روز مقایسه کنید تا اثر شلوغی شبکه مشخص شود.
برای بهتر شدن سرعت چه کارهایی انجام دهیم؟
اگر علت اصلی در وایفای باشد، چند اقدام ساده معمولاً بیشترین اثر را دارند. جای مودم را به مرکز خانه نزدیکتر کنید، آن را از کف زمین و از وسایل فلزی دور نگه دارید، و در صورت امکان برای دستگاههای نزدیک از 5 گیگاهرتز و برای فاصلههای بیشتر از 2.4 گیگاهرتز استفاده کنید.
اقدامهای عملی
- کانال وایفای را عوض کنید تا با شبکههای شلوغ اطراف تداخل کمتر شود.
- Firmware مودم یا روتر را بهروز کنید.
- اگر مودم قدیمی است، ظرفیت آن را با تعداد دستگاههای خانه مقایسه کنید.
- در صورت تکرار افت سرعت، با پشتیبانی ISP موضوع نویز خط، ازدحام یا کیفیت سرویس را بررسی کنید.
- برای نتیجه دقیقتر، تست را با چند دستگاه و در چند زمان مختلف انجام دهید.
اگر بعد از این کارها هنوز اختلاف زیادی بین تست وایفای و استفاده واقعی میبینید، معمولاً ترکیبی از پوشش ضعیف، تداخل کانال و محدودیت سرویس اینترنت درگیر است. تحلیل جداگانه هر کدام، سریعتر از تعویض بیهدف مودم یا تغییر سرویس، به نتیجه میرسد.