Nauwkeurige speedtest doen: oorzaken van afwijkende resultaten

Een speedtest kan een lager of wisselend resultaat tonen dan de snelheid uit je internetabonnement. Dat betekent niet direct dat de verbinding defect is. De uitkomst is afhankelijk van het apparaat, de verbinding tussen modem en router, de gekozen testserver en het verkeer op dat moment. Wie een nauwkeurige speedtest wil doen, moet daarom niet alleen naar download kijken, maar ook naar upload, latency, jitter en packet loss.

Wat betekent een afwijkende speedtest?

Een afwijkend resultaat is een meting die duidelijk lager ligt dan eerdere metingen of dan de snelheid die je onder optimale omstandigheden mag verwachten. Bij glasvezel kan vooral een lage uploadsnelheid opvallen wanneer download en upload normaal gesproken vergelijkbaar zijn. Bij kabel en DSL kunnen afstand, netwerkbelasting en de lokale aansluiting sterker doorwerken.

Een enkele test is geen betrouwbaar bewijs. Voer meerdere metingen uit op verschillende tijdstippen en vergelijk de resultaten met een bekabelde test. Let ook op het verschil tussen de snelheid naar de testserver en de prestaties bij dagelijkse toepassingen. Een website of streamingdienst kan zelf een andere beperking hebben.

Wifi-interferentie verlaagt de gemeten snelheid

Wifi is een veelvoorkomende oorzaak van een lage speedtest. Muren, vloeren, metalen objecten en andere draadloze netwerken kunnen het signaal verzwakken. Op de 2,4GHz-band delen veel apparaten dezelfde beperkte ruimte. Ook Bluetooth-apparaten, babyfoons en oudere wifi-apparatuur kunnen storing veroorzaken. De afstand tot de router beïnvloedt daarnaast zowel download als upload.

Test dit door een laptop of desktop met een ethernetkabel rechtstreeks op de router of het modem aan te sluiten. Herhaal daarna de test via wifi op dezelfde plek. Is de bekabelde meting duidelijk beter, controleer dan de routerlocatie, kies waar mogelijk 5GHz of 6GHz en beperk de afstand tot het toegangspunt.

Achtergrondverkeer gebruikt de beschikbare bandbreedte

Downloads, cloudback-ups, updates, videostreams en beveiligingscamera's kunnen tijdens een speedtest bandbreedte gebruiken. Dit is vooral zichtbaar bij een abonnement met beperkte uploadcapaciteit. Een actief videogesprek kan bovendien de latency en jitter verhogen, ook wanneer de gemiddelde downloadwaarde redelijk blijft.

Pauzeer synchronisatieprogramma's en grote downloads op alle apparaten in huis. Controleer ook consoles, smart-tv's, NAS-systemen en mobiele apparaten. Start daarna een nieuwe meting. Als de snelheid alleen tijdens actief thuisgebruik daalt, kan kwaliteits-of-servicebeheer op de router helpen, mits die functie goed is geconfigureerd.

De testserver kan de uitkomst beïnvloeden

Een speedtest meet de route tussen jouw aansluiting en een specifieke server. Een server op grotere afstand of een server met veel gelijktijdige gebruikers kan een lagere snelheid geven. De gekozen server hoeft daarom niet dezelfde prestaties te tonen als een server van een andere aanbieder of in een nabije regio.

Herhaal de test met meerdere beschikbare servers in Nederland of een naburige regio. Kies een server met lage latency en vergelijk vooral de stabiele resultaten uit meerdere metingen. Grote verschillen tussen servers wijzen eerder op routing of serverbelasting dan op een probleem met je modem.

Router, modem of netwerkadapter vormt een beperking

Een oudere router kan moeite hebben met hoge glasvezel- of kabelsnelheden. Ook een ethernetpoort van 100 Mbps, een oude netwerkkabel of een verouderde wifi-standaard kan de maximale snelheid begrenzen. Bij sommige aansluitingen kan een router bovendien veel verbindingen tegelijk minder efficiënt verwerken.

Controleer de snelheid van de ethernetpoorten, de kabelcategorie en de specificaties van de netwerkadapter. Gebruik een recente kabel en test indien mogelijk rechtstreeks op het modem of de door de ISP geleverde router. Herstart de apparatuur alleen wanneer dat nodig is en controleer daarna of de firmware actueel is.

Netwerkdrukte bij de ISP beïnvloedt de meting

De snelheid kan op drukke momenten dalen door congestie in het netwerk van de ISP of operator. Dit komt vaker naar voren bij kabelnetwerken waar capaciteit in een wijk wordt gedeeld. Ook werkzaamheden, storingen of een probleem in de wijkcentrale kunnen tijdelijke afwijkingen veroorzaken.

Meet op rustige en drukke tijdstippen, bijvoorbeeld overdag en in de avond. Noteer datum, tijd, testserver, type verbinding en de waarden voor download, upload en latency. Als een bekabelde test op meerdere apparaten structureel laag blijft, vergelijk de gegevens dan met de storingsinformatie van je ISP en neem contact op met de helpdesk.

Latency, jitter en packet loss geven extra informatie

Een hoge downloadsnelheid sluit een slechte verbinding niet uit. Latency is de vertraging van datapakketten. Jitter beschrijft schommelingen in die vertraging. Packet loss betekent dat pakketten verloren gaan en opnieuw moeten worden verzonden. Vooral bij online gamen, videobellen en externe desktops kunnen deze waarden belangrijker zijn dan enkele tientallen Mbps extra snelheid.

Herhaal de test wanneer niemand anders de verbinding gebruikt en vergelijk de resultaten via ethernet en wifi. Een hoge latency alleen naar één server kan door de route komen. Packet loss op meerdere servers, gecombineerd met instabiele verbindingen, is een sterker signaal van een probleem met wifi, apparatuur of de aansluiting.

Zo doe je een nauwkeurige speedtest

1. Sluit een computer met een ethernetkabel rechtstreeks aan op de router.
2. Pauzeer downloads, uploads, cloudback-ups, streaming en updates.
3. Sluit onnodige programma's en browservensters op het testapparaat.
4. Voer drie metingen uit met dezelfde testserver en noteer alle resultaten.
5. Herhaal de metingen op een ander tijdstip en vergelijk download, upload, latency, jitter en packet loss.
6. Test daarna via wifi om te bepalen of het draadloze netwerk de beperking vormt.

Gebruik de snelheid uit je abonnement als referentie, maar houd rekening met de gekozen techniek. DSL-snelheden hangen sterker samen met de afstand tot de wijkcentrale, terwijl kabelcapaciteit met andere aansluitingen in de buurt kan worden gedeeld. Bij glasvezel kunnen de waarden vaak stabieler zijn, maar ook daar blijven router, apparaat en testserver bepalend.

Wanneer is contact met de ISP verstandig?

Neem contact op met je ISP wanneer een bekabelde test op meerdere apparaten structureel veel lager uitvalt, de verbinding regelmatig wegvalt of packet loss zichtbaar blijft. Geef de helpdesk een overzicht van de meetmomenten en vermeld of je een eigen router, de apparatuur van de operator of een directe modemverbinding hebt gebruikt.

Vraag niet alleen naar de downloadsnelheid. Beschrijf ook problemen met upload, latency, jitter en uitval. Met deze gegevens kan de ISP beter bepalen of de oorzaak in huis, bij de wijkverbinding, de modemregistratie of de externe route ligt.