Internetsnelheid meten op een computer: oorzaken van een afwijkende uitslag

Wat meet je bij een internetsnelheidstest?

Wanneer je op een computer de internetsnelheid meet, controleer je meestal de downloadsnelheid, uploadsnelheid en latency. Download bepaalt hoe snel webpagina’s, video’s en bestanden binnenkomen. Upload is belangrijk voor videobellen, back-ups en het versturen van grote bestanden. Latency geeft de vertraging aan, terwijl jitter schommelingen in die vertraging beschrijft. Packet loss betekent dat datapakketten verloren gaan en kan leiden tot haperingen of onderbrekingen.

Een testresultaat is een momentopname. De uitkomst kan daarom verschillen per tijdstip, computer, verbinding en testserver.

Veelvoorkomende oorzaak 1: meten via wifi

Wifi is vaak de eerste oorzaak van een tegenvallende uitslag. De afstand tot de router, betonnen muren, andere wifi-netwerken en apparaten zoals draadloze luidsprekers kunnen het signaal verzwakken. Ook een drukke 2,4GHz-band kan voor lagere downloadsnelheid en hogere latency zorgen. Een computer die alleen een oudere wifi-standaard ondersteunt, benut bovendien niet altijd de capaciteit van een glasvezel-, kabel- of DSL-verbinding.

Veelvoorkomende oorzaak 2: ander netwerkverkeer

Een andere computer, smart-tv, spelconsole of telefoon kan tijdens de test bandbreedte gebruiken. Streaming, cloudback-ups, grote downloads en beveiligingsupdates beïnvloeden vooral de download- en uploadsnelheid. Bij een beperkte uploadcapaciteit kan één back-up bovendien de latency voor alle andere apparaten verhogen.

Veelvoorkomende oorzaak 3: computer of browser belast

Een trage computer, veel geopende tabbladen, browserextensies of actieve beveiligingssoftware kunnen de test verstoren. Vooral oudere computers kunnen moeite hebben met het verwerken van een zeer snelle verbinding. Een browser die op de achtergrond synchroniseert of een systeemupdate uitvoert, kan daardoor een minder betrouwbare meting geven.

Veelvoorkomende oorzaak 4: router of modem

Een verouderde router kan de snelheid beperken, vooral wanneer meerdere apparaten tegelijk online zijn. Ook een verkeerde configuratie, oververhitting of verouderde firmware kan problemen veroorzaken. Bij sommige aansluitingen werken modem en router afzonderlijk; een probleem in één van beide apparaten kan dan worden aangezien voor een storing bij de provider of operator.

Veelvoorkomende oorzaak 5: drukte bij de provider

De verbinding van je ISP kan op bepaalde momenten zwaarder worden belast. Dit is vooral zichtbaar tijdens avonduren wanneer veel huishoudens tegelijk internet gebruiken. Bij kabel en DSL kan de gedeelde infrastructuur meer invloed hebben op de snelheid. Glasvezel is niet automatisch vrij van problemen: ook daar kunnen storingen, onderhoud of capaciteit op delen van het netwerk een rol spelen.

Veelvoorkomende oorzaak 6: testserver of meetmethode

Een testserver die geografisch ver weg staat of tijdelijk druk is, kan de uitslag beïnvloeden. Ook een test in een browser geeft niet altijd dezelfde resultaten als een andere meetmethode. Eén meting is daarom onvoldoende om een structureel probleem vast te stellen. Kijk naar meerdere metingen en vergelijk vooral dezelfde omstandigheden.

Zo bepaal je waar het probleem zit

1. Sluit de computer met een netwerkkabel rechtstreeks aan op de router, als dat mogelijk is.
2. Stop tijdelijk downloads, streaming, cloudback-ups en updates op andere apparaten.
3. Herstart modem en router en wacht tot de verbinding volledig is hersteld.
4. Voer drie metingen uit op verschillende tijdstippen en noteer download, upload, latency, jitter en packet loss.
5. Vergelijk de resultaten met een tweede computer of telefoon op hetzelfde netwerk.
6. Test ook naast de router via wifi om het verschil tussen kabel en draadloze verbinding te zien.

Is de snelheid via een netwerkkabel op meerdere apparaten structureel laag, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk bij de router, modem, aansluiting of provider. Is alleen wifi traag, onderzoek dan eerst de plaatsing en instellingen van de router.

Praktische manieren om de snelheid te verbeteren

• Gebruik een netwerkkabel voor vaste computers, gaming en nauwkeurige metingen.
• Plaats de router vrij en centraal, niet in een kast of achter grote metalen objecten.
• Gebruik waar beschikbaar de 5GHz- of 6GHz-band voor apparaten dicht bij de router.
• Werk de firmware van router en modem bij en controleer of de netwerkadapter van de computer up-to-date is.
• Plan grote back-ups en downloads buiten momenten waarop je videobelt of online speelt.
• Gebruik een mesh-systeem of extra toegangspunt wanneer het wifi-signaal in delen van de woning zwak is.

Wanneer neem je contact op met de provider?

Neem contact op met je provider wanneer een bekabelde test op meerdere apparaten herhaaldelijk duidelijk lager uitvalt dan normaal, of wanneer je packet loss en sterke latency-schommelingen ziet. Noteer tijdstip, gebruikte computer, verbindingstype en meetresultaten. Vermeld ook of het om glasvezel, kabel of DSL gaat. Met deze informatie kan de helpdesk sneller bepalen of er sprake is van een storing, signaalprobleem of beperking in de lokale apparatuur.

Meer praktische metingen kun je uitvoeren via een online snelheidstest. Gebruik steeds dezelfde testmethode wanneer je resultaten met elkaar vergelijkt.