Lokale netwerksnelheid meten: oorzaken van een trage verbinding

Wanneer bestanden binnen huis langzaam kopiëren, videostreams vanaf een NAS haperen of videogesprekken instabiel zijn, ligt de oorzaak vaak in het lokale netwerk. Een reguliere internetsnelheidstest meet vooral de route naar een externe server van een provider. Wie de lokale netwerksnelheid meet, test juist de prestaties tussen apparaten in hetzelfde thuis- of kantoornetwerk.

Herken de symptomen van een lokaal netwerkprobleem

Een lokaal probleem is waarschijnlijk wanneer een bestand tussen twee pc's veel langzamer kopieert dan verwacht, terwijl download en upload naar internet redelijk zijn. Ook een trage NAS, haperende 4K-streams binnen het eigen netwerk, wisselende Wi-Fi-prestaties en lange reactietijden naar de router zijn duidelijke signalen.

Let niet alleen op megabits per seconde. Hoge latency, wisselende jitter en packet loss kunnen online vergaderen, gamen en streamen verstoren, zelfs als een speedtest een goede downloadsnelheid toont.

Maak onderscheid tussen lokale snelheid en internetsnelheid

Test eerst een bekabelde computer rechtstreeks via de router of modem/router van uw provider. Vergelijk daarna een internettest met een overdracht naar een ander lokaal apparaat, bijvoorbeeld een NAS of tweede computer. Is de internettest goed maar de lokale overdracht slecht, dan moet u zoeken in LAN, Wi-Fi, switch, kabels of eindapparatuur.

Een glasvezel-, kabel- of DSL-aansluiting bepaalt de maximale snelheid naar buiten. De verbinding binnenshuis wordt echter bepaald door de ethernetpoort, gebruikte kabel, Wi-Fi-standaard, afstand tot het access point en de verwerkingscapaciteit van router of switch.

Lokale netwerksnelheid betrouwbaar meten

Gebruik bij voorkeur iperf3 op twee apparaten in hetzelfde netwerk. Start op één apparaat een iperf3-server en voer vanaf het andere apparaat een test uit. Daarmee meet u de doorvoer rechtstreeks tussen beide apparaten, zonder invloed van een externe speedtestserver of de verbinding van uw ISP.

Test eerst met beide apparaten via ethernet. Herhaal vervolgens de meting via Wi-Fi op dezelfde plek waar het probleem optreedt. Zo ziet u snel of de draadloze verbinding de beperking veroorzaakt. Voer meerdere metingen uit op verschillende tijdstippen en noteer doorvoer, latency, jitter en eventuele packet loss.

Oorzaak: Wi-Fi-storing, afstand of slechte plaatsing

Wi-Fi verliest snelheid door muren, vloeren, metalen objecten en interferentie van naburige netwerken. Vooral op 2,4 GHz is het spectrum vaak druk. Een apparaat dat ver van de router staat of achter meerdere muren werkt, kan een lage verbindingssnelheid tonen en sterk wisselende resultaten geven.

Oorzaak: een ongunstig Wi-Fi-kanaal of verkeerde frequentieband

Een druk kanaal veroorzaakt hertransmissies en wachttijd, waardoor de effectieve snelheid daalt. De 5 GHz-band biedt doorgaans meer capaciteit en minder storing, maar heeft een kleiner bereik. De 6 GHz-band kan op geschikte apparatuur nog meer ruimte bieden. Apparaten die onnodig op 2,4 GHz blijven hangen, halen vaak niet de snelheid die de router en internetverbinding aankunnen.

Oorzaak: ethernetkabel, connector of poort onderhandelt op 100 Mbit/s

Een beschadigde kabel, losse connector of oude kabelcategorie kan ervoor zorgen dat een gigabitverbinding terugvalt naar 100 Mbit/s. Controleer in de netwerkstatus van computer, switch en router of de link op 1 Gbit/s of hoger staat. Een snelheid rond 90 tot 95 Mbit/s bij bestandsoverdrachten wijst vaak op een 100 Mbit/s-onderhandeling.

Oorzaak: router, switch of access point is overbelast

Een oudere router of goedkoop access point kan moeite hebben met veel gelijktijdige apparaten, versleuteling, QoS-regels of intensief verkeer naar een NAS. Ook een switch met een defecte poort of beperkte backplane-capaciteit kan een knelpunt vormen. Controleer of het probleem op alle apparaten voorkomt of slechts achter één specifiek netwerkonderdeel.

Oorzaak: het eindapparaat is de beperkende factor

Een laptop met een oudere Wi-Fi-adapter, energiebesparende instellingen, verouderde driver of trage opslag kan de meting beïnvloeden. Bij bestandsoverdrachten kunnen ook de harde schijf, NAS-processor, antivirussoftware en SMB-instellingen de snelheid beperken. Iperf3 is daarom nuttig: het meet het netwerk zonder dat schijfprestaties het resultaat domineren.

Oorzaak: gelijktijdig verkeer en onjuiste netwerkconfiguratie

Back-ups naar de cloud, downloads, camera's, game-updates en meerdere streams kunnen de beschikbare capaciteit verdelen. Daarnaast kunnen dubbele routers, verkeerd ingestelde mesh-punten, een loop in bekabeling of slecht werkende powerline-adapters voor vertraging en packet loss zorgen. Test tijdelijk met zo min mogelijk actieve apparaten om de invloed van achtergrondverkeer te bepalen.

Zo bepaalt u waar het knelpunt zit

1. Meet met iperf3 tussen twee apparaten die allebei via ethernet zijn aangesloten.
2. Test dezelfde apparaten daarna via Wi-Fi, dicht bij het access point.
3. Controleer de linksnelheid van elke ethernetpoort en vervang verdachte kabels.
4. Vergelijk resultaten op verschillende momenten, met en zonder zware downloads of back-ups.
5. Test een tweede apparaat om uit te sluiten dat één laptop, NAS of netwerkadapter de oorzaak is.
6. Ping de router en een lokaal apparaat om latency, jitter en packet loss te vergelijken.

Praktische optimalisaties voor een sneller lokaal netwerk

• Plaats de router of het access point centraal, hoog en vrij van obstakels.
• Gebruik 5 GHz of 6 GHz voor geschikte apparaten en kies een minder druk kanaal.
• Sluit vaste apparaten zoals een NAS, desktop, tv of gameconsole met ethernet aan.
• Gebruik degelijke Cat5e- of Cat6-kabels en controleer of alle poorten gigabit of sneller verbinden.
• Werk firmware van router, mesh-systeem en access points bij en update netwerkdrivers.
• Overweeg extra bekabelde access points wanneer dekking belangrijker is dan bereik van één router.
• Vervang powerline-adapters als metingen aantonen dat zij packet loss of lage doorvoer veroorzaken.

Wanneer uw provider wel relevant is

Neem pas contact op met uw provider als een bekabelde test direct op de router of modem/router consequent lager uitvalt dan redelijk is voor uw abonnement, of wanneer de verbinding wegvalt. Bij goede bekabelde internetsnelheden maar slechte lokale metingen ligt de oplossing meestal in uw eigen router, Wi-Fi-dekking, bekabeling of apparatuur. Door deze resultaten apart te meten, kunt u het probleem gericht oplossen.