Vì sao mạng 200Mbps chỉ đạt 60Mbps? Nguyên nhân và cách khắc phục

Hiểu đúng hiện tượng mạng 200Mbps chỉ đạt 60Mbps

Gói cáp quang 200Mbps có tốc độ danh nghĩa tối đa khoảng 200 megabit mỗi giây trong điều kiện phù hợp. Kết quả chỉ 60Mbps không đồng nghĩa ngay với việc nhà mạng cung cấp thiếu tốc độ, vì phép đo còn phụ thuộc vào Wi-Fi, router, thiết bị, máy chủ kiểm tra và lưu lượng tại thời điểm đo.

Cần phân biệt Mbps với MB/s. 200Mbps tương đương lý thuyết khoảng 25MB/s khi tải tệp, còn 60Mbps tương đương khoảng 7,5MB/s. Nếu ứng dụng hiển thị MB/s nhưng người dùng so sánh trực tiếp với Mbps, kết luận về tốc độ có thể bị sai.

Wi-Fi 2.4GHz làm giảm tốc độ thực tế

Wi-Fi 2.4GHz có phạm vi phủ sóng rộng nhưng thường bị nhiễu bởi nhiều mạng lân cận, thiết bị Bluetooth và thiết bị gia dụng. Trong môi trường đông mạng, tốc độ thực tế có thể chỉ đạt một phần tốc độ của gói cước, đặc biệt khi thiết bị ở xa router hoặc có nhiều vật cản.

Chuẩn Wi-Fi cũ, kênh truyền bị chồng lấn hoặc tín hiệu yếu cũng khiến kết quả giảm xuống khoảng 60Mbps. Đây là nguyên nhân phổ biến nếu tốc độ đo bằng Wi-Fi thấp nhưng kết nối có dây vẫn đạt gần mức 200Mbps.

Router hoặc thiết bị đầu cuối chưa đáp ứng tốc độ

Router đời cũ, bộ phát chỉ hỗ trợ chuẩn Wi-Fi thấp hoặc cổng mạng giới hạn 100Mbps có thể trở thành điểm nghẽn. Một số router giá rẻ còn giảm hiệu năng khi có nhiều thiết bị truy cập đồng thời, bật nhiều tính năng lọc hoặc xử lý lưu lượng lớn.

Thiết bị kiểm tra cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Điện thoại cũ, máy tính đang chạy nhiều ứng dụng nền, trình điều khiển card mạng lỗi hoặc bộ nhớ gần đầy có thể làm tốc độ tải xuống thấp hơn thực tế của đường truyền.

Cáp mạng và cổng kết nối bị giới hạn

Nếu kiểm tra bằng dây mạng, hãy xem cáp có phải loại Cat5e trở lên và hai đầu cáp có được cắm chắc hay không. Cáp hỏng, đầu bấm kém hoặc cáp cũ có thể khiến kết nối tự thương lượng ở mức 100Mbps hoặc thấp hơn.

Cổng mạng trên router và máy tính cũng cần hỗ trợ tốc độ Gigabit. Khi một trong các cổng chỉ đạt 100Mbps, kết quả đo 60Mbps có thể xuất hiện do chất lượng cáp, nhiễu hoặc tải nền trên thiết bị.

Máy chủ đo hoặc cách kiểm tra chưa phù hợp

Speedtest phụ thuộc vào máy chủ được chọn. Máy chủ ở xa, đang quá tải hoặc có độ trễ cao có thể trả về kết quả thấp dù đường truyền vẫn hoạt động bình thường. Vì vậy, không nên đánh giá gói mạng chỉ dựa trên một lần đo hoặc một máy chủ duy nhất.

Hãy đóng ứng dụng tải xuống, dịch vụ xem video, VPN và phần mềm đồng bộ dữ liệu trước khi kiểm tra. Nên đo từ hai đến ba máy chủ gần vị trí sử dụng, thực hiện vào nhiều thời điểm và ghi lại cả tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ.

Lưu lượng trong nhà hoặc nhà mạng đang cao

Nhiều thiết bị cùng truy cập sẽ chia sẻ băng thông của router. Tivi đang xem video 4K, camera gửi dữ liệu lên đám mây, máy tính cập nhật hệ điều hành hoặc điện thoại sao lưu ảnh đều có thể làm kết quả đo giảm rõ rệt.

Vào giờ cao điểm, khu vực sử dụng có thể phát sinh tình trạng nghẽn cục bộ trên hạ tầng của nhà mạng. Nếu tốc độ thấp đồng thời trên nhiều thiết bị, cả kết nối Wi-Fi lẫn có dây đều bị ảnh hưởng, và hiện tượng lặp lại trong nhiều khung giờ, nên liên hệ nhà mạng để kiểm tra tuyến cáp quang và thiết bị đầu cuối.

Cách xác định nguyên nhân theo từng bước

1. Khởi động lại router và chờ thiết bị hoạt động ổn định trong vài phút.
2. Ngắt tạm các thiết bị đang tải xuống, tải lên hoặc xem video độ phân giải cao.
3. Kết nối máy tính với router bằng cáp Cat5e hoặc Cat6 qua cổng Gigabit.
4. Đo tốc độ bằng nhiều máy chủ gần vị trí sử dụng và ghi lại ping, tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên.
5. So sánh kết quả có dây với Wi-Fi 5GHz ở cùng vị trí gần router.
6. Kiểm tra tốc độ liên kết của card mạng, trạng thái cáp và các ứng dụng sử dụng băng thông nền.
7. Nếu kết quả có dây vẫn thấp trong nhiều lần đo, gửi ảnh chụp kết quả và thời gian đo cho nhà mạng.

Cách cải thiện tốc độ mạng 200Mbps

• Ưu tiên Wi-Fi 5GHz hoặc Wi-Fi 6 khi cần tốc độ cao, đồng thời đặt router ở vị trí thoáng và trung tâm.
• Dùng cáp Cat5e hoặc Cat6, kiểm tra để router và máy tính kết nối ở tốc độ Gigabit.
• Cập nhật firmware router, trình điều khiển card mạng và hệ điều hành của thiết bị.
• Tắt VPN, ứng dụng đồng bộ và tác vụ tải nền trong lúc kiểm tra hoặc tải tệp lớn.
• Đổi kênh Wi-Fi khi khu vực có nhiều mạng trùng kênh, hoặc sử dụng hệ thống mesh nếu nhà có nhiều tầng.
• Thiết lập mạng khách hoặc giới hạn băng thông cho thiết bị thường xuyên sử dụng nhiều dữ liệu.
• Liên hệ nhà mạng nếu tốc độ qua kết nối có dây vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đăng ký trong nhiều thời điểm.

Khi nào cần liên hệ nhà mạng?

Nếu đã dùng máy tính kết nối trực tiếp bằng cáp mạng tốt, chọn máy chủ đo gần, tắt lưu lượng nền nhưng tốc độ vẫn chỉ khoảng 60Mbps, nguyên nhân có thể nằm ở modem quang, router do nhà mạng cung cấp, đường truyền hoặc cấu hình tài khoản.

Hãy cung cấp cho nhà mạng thời gian đo, kết quả tải xuống và tải lên, độ trễ, thiết bị sử dụng và hình thức kết nối. Thông tin này giúp kỹ thuật viên phân biệt lỗi Wi-Fi trong gia đình với vấn đề trên tuyến cáp quang hoặc hệ thống của nhà cung cấp.