Vì sao kiểm tra tốc độ băng thông chậm lại?
Kết quả broadband speed test chậm lại không phải lúc nào cũng do gói cước hoặc nhà mạng. Vấn đề có thể xuất phát từ Wi-Fi yếu, router quá tải, nhiều thiết bị dùng chung, máy chủ kiểm tra ở xa, ứng dụng chạy nền hoặc đường truyền cáp quang gặp sự cố. Bài viết hướng dẫn cách kiểm tra từng yếu tố bằng kết nối có dây, nhiều máy chủ và nhiều thời điểm khác nhau, đồng thời đưa ra cách tối ưu router, vị trí thiết bị, băng tần Wi-Fi và quy trình liên hệ nhà mạng khi cần.
Hiện tượng broadband speed test chậm lại là gì?
Khi kiểm tra tốc độ băng thông, kết quả tải xuống hoặc tải lên thấp hơn rõ rệt so với những lần trước, người dùng thường nhận thấy video tải lâu, trang web phản hồi chậm hoặc cuộc gọi trực tuyến bị giật. Độ trễ tăng cũng có thể làm trải nghiệm chơi game và họp trực tuyến kém ổn định.
Kết quả đo chỉ phản ánh chất lượng kết nối tại một thời điểm, trên một thiết bị và đến một máy chủ cụ thể. Vì vậy, không nên kết luận ngay rằng đường truyền cáp quang bị lỗi chỉ từ một lần kiểm tra.
Wi-Fi yếu hoặc bị nhiễu
Wi-Fi là nguyên nhân phổ biến khiến tốc độ đo thấp hơn tốc độ thực tế của đường truyền. Khoảng cách xa router, tường bê tông, thiết bị điện tử và mạng Wi-Fi của các hộ xung quanh có thể làm tín hiệu suy yếu hoặc phát sinh nhiễu. Băng tần 2,4 GHz thường phủ rộng hơn nhưng dễ bị ảnh hưởng, trong khi 5 GHz thường nhanh hơn ở khoảng cách gần.
Để xác định nguyên nhân, hãy thực hiện một bài đo khi đứng gần router, sau đó đo lại tại vị trí thường sử dụng. Nếu tốc độ thay đổi lớn, vấn đề nhiều khả năng nằm ở vùng phủ Wi-Fi thay vì nhà mạng.
Router quá tải hoặc hoạt động không ổn định
Router phải xử lý dữ liệu từ điện thoại, máy tính, camera, tivi và các thiết bị nhà thông minh. Khi có quá nhiều kết nối đồng thời, bộ nhớ hoặc năng lực xử lý của router có thể bị quá tải, dẫn đến tốc độ thấp và độ trễ cao.
Hãy tắt router trong khoảng một phút rồi bật lại, kiểm tra bản cập nhật phần mềm và đặt thiết bị ở vị trí thoáng, cao, gần trung tâm căn nhà. Nếu router đã cũ hoặc không đáp ứng được số lượng thiết bị hiện tại, có thể cân nhắc thay thiết bị phù hợp hơn.
Nhiều thiết bị đang sử dụng băng thông
Một máy tính đang tải tệp lớn, tivi phát video độ phân giải cao hoặc điện thoại đồng bộ ảnh có thể chiếm phần lớn băng thông. Khi đó, bài kiểm tra tốc độ trên thiết bị khác sẽ cho kết quả thấp, đặc biệt ở tốc độ tải lên.
Trước khi đo, hãy tạm dừng tải xuống, tải lên, sao lưu đám mây, cập nhật hệ điều hành và phát video trên các thiết bị trong nhà. Kiểm tra lại danh sách thiết bị trên router để phát hiện kết nối không xác định hoặc thiết bị đang tiêu thụ dữ liệu bất thường.
Máy chủ kiểm tra hoặc thời điểm đo không phù hợp
Công cụ đo tốc độ thường kết nối đến một máy chủ gần hoặc được chọn tự động. Nếu máy chủ ở xa, đang quá tải hoặc tuyến kết nối có độ trễ cao, kết quả có thể thấp hơn thực tế dù đường truyền vẫn bình thường.
Nên đo với hai hoặc ba máy chủ khác nhau, vào buổi sáng và buổi tối. Nếu chỉ một máy chủ cho kết quả thấp, khả năng cao đây là vấn đề định tuyến hoặc máy chủ đo. Nếu nhiều máy chủ đều cho kết quả thấp vào giờ cao điểm, cần tiếp tục kiểm tra router và nhà mạng.
Thiết bị hoặc trình duyệt giới hạn kết quả
Điện thoại đời cũ, máy tính có phần mềm bảo mật nặng hoặc trình duyệt mở quá nhiều tab có thể làm bài kiểm tra không phản ánh đúng tốc độ. Card mạng không hỗ trợ tốc độ cao, bộ điều hợp Wi-Fi lỗi thời hoặc kết nối qua bộ mở rộng sóng chất lượng thấp cũng là nguyên nhân thường gặp.
Hãy đóng ứng dụng không cần thiết, khởi động lại thiết bị và thử kiểm tra trên một máy khác. Khi cần kết quả chính xác hơn, nên dùng máy tính kết nối trực tiếp với router bằng cáp mạng thay vì Wi-Fi.
Sự cố từ cáp quang hoặc nhà mạng
Nếu tốc độ thấp trên nhiều thiết bị, cả kết nối có dây lẫn Wi-Fi, đồng thời độ trễ tăng bất thường, nguyên nhân có thể nằm ở đường truyền cáp quang, thiết bị đầu cuối hoặc hệ thống của nhà mạng. Đứt cáp, suy hao tín hiệu và sự cố định tuyến đều có thể ảnh hưởng đến tốc độ.
Hãy ghi lại thời gian xảy ra, kết quả tải xuống, tải lên, độ trễ và máy chủ đã sử dụng. Sau đó liên hệ bộ phận hỗ trợ của nhà mạng địa phương để yêu cầu kiểm tra đường truyền. Không nên tự ý tháo hoặc uốn cong mạnh sợi cáp quang vì có thể làm tình trạng nghiêm trọng hơn.
Cách kiểm tra và tối ưu tốc độ tại nhà
- Ngắt các hoạt động tải xuống, tải lên và phát video trên những thiết bị khác.
- Đo thử bằng kết nối cáp mạng trực tiếp đến router để loại trừ ảnh hưởng của Wi-Fi.
- Thực hiện ít nhất ba lần đo vào các thời điểm khác nhau và chọn nhiều máy chủ.
- Khởi động lại router, cập nhật phần mềm và đặt router ở vị trí thông thoáng.
- Đổi sang băng tần 5 GHz khi ở gần router hoặc dùng hệ thống Wi-Fi mesh nếu nhà có nhiều tầng.
- Liên hệ nhà mạng nếu kết quả thấp ổn định trên nhiều thiết bị và cả kết nối có dây.
Khi nào nên yêu cầu nhà mạng hỗ trợ?
Nên liên hệ nhà mạng khi tốc độ tải xuống và tải lên giảm kéo dài, độ trễ tăng liên tục, kết nối cáp mạng cũng chậm hoặc modem báo đèn cảnh báo. Cung cấp lịch sử kết quả đo và mô tả thiết bị đã sử dụng sẽ giúp kỹ thuật viên khoanh vùng sự cố nhanh hơn.
Nếu tốc độ chỉ chậm trên một thiết bị hoặc chỉ xảy ra trong vùng Wi-Fi xa router, hãy ưu tiên xử lý thiết bị và mạng nội bộ trước. Cách này giúp tránh thay đổi gói cước khi nguyên nhân thực tế không nằm ở đường truyền.