Vì sao mức tốc độ Internet thấp và cách kiểm tra, cải thiện

Mức tốc độ Internet hiển thị trên công cụ đo có thể thấp hơn mong đợi dù gói cước vẫn hoạt động bình thường. Hiện tượng này thường liên quan đến chất lượng Wi-Fi, số lượng thiết bị, router, máy chủ đo hoặc đường truyền cáp quang. Cần phân biệt tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ trước khi thay đổi thiết bị hay liên hệ nhà mạng.

Biểu hiện của mức tốc độ Internet thấp

Tốc độ tải xuống thấp khiến việc mở trang web, xem video hoặc tải tệp mất nhiều thời gian. Tốc độ tải lên thấp ảnh hưởng đến gửi tệp, họp trực tuyến và sao lưu dữ liệu. Độ trễ cao thường biểu hiện qua phản hồi chậm trong trò chơi, cuộc gọi video hoặc ứng dụng điều khiển từ xa.

Kết quả đo có thể thay đổi theo thời điểm. Một lần đo thấp chưa đủ để kết luận đường truyền có sự cố, đặc biệt khi thiết bị đang kết nối bằng Wi-Fi hoặc có nhiều người cùng sử dụng mạng.

Khoảng cách và nhiễu Wi-Fi

Khoảng cách xa router, tường bê tông, cửa kim loại và các thiết bị phát sóng lân cận có thể làm suy giảm tín hiệu Wi-Fi. Khi tín hiệu yếu, thiết bị phải truyền lại dữ liệu nhiều lần, khiến tốc độ tải xuống và tải lên giảm, đồng thời độ trễ tăng.

Đây là nguyên nhân phổ biến khi tốc độ đo gần router tốt nhưng giảm rõ rệt ở phòng ngủ, tầng khác hoặc khu vực bị che chắn. Mạng 2,4 GHz thường phủ xa hơn nhưng dễ nhiễu, còn mạng 5 GHz thường nhanh hơn ở khoảng cách gần.

Router quá tải hoặc không phù hợp

Router cũ, phần cứng yếu hoặc firmware chưa được cập nhật có thể xử lý kém khi nhiều thiết bị truy cập cùng lúc. Các hoạt động như xem video độ phân giải cao, tải xuống tệp lớn và đồng bộ dữ liệu có thể làm router quá tải.

Nếu tốc độ thấp trên nhiều thiết bị, kể cả khi đứng gần router, hãy kiểm tra nhiệt độ thiết bị, số lượng kết nối và tình trạng cập nhật. Router đặt trong tủ kín hoặc gần nguồn nhiệt cũng có thể hoạt động không ổn định.

Nhiều thiết bị dùng chung băng thông

Điện thoại, máy tính, camera, TV thông minh và thiết bị IoT đều chia sẻ cùng một đường truyền. Một máy đang tải xuống hoặc tải lên dữ liệu lớn có thể chiếm phần lớn băng thông, làm các thiết bị khác phản hồi chậm.

Hiện tượng này thường xuất hiện vào buổi tối hoặc trong lúc gia đình xem video, họp trực tuyến và chơi game cùng thời điểm. Hãy kiểm tra danh sách thiết bị đang kết nối và tạm dừng các tác vụ nền trước khi đánh giá chất lượng đường truyền.

Sự cố từ cáp quang hoặc nhà mạng

Cáp quang bị uốn gập, đầu nối lỏng, thiết bị chuyển đổi quang gặp lỗi hoặc tín hiệu trên tuyến bị suy hao có thể làm tốc độ giảm và kết nối chập chờn. Trong trường hợp này, tốc độ thường thấp trên cả kết nối có dây lẫn Wi-Fi.

Nếu nhiều thiết bị cùng bị ảnh hưởng sau khi đã kiểm tra router và dây mạng, hãy xem thông báo bảo trì hoặc liên hệ nhà mạng địa phương để yêu cầu kiểm tra tuyến cáp quang. Không nên tự tháo đầu nối quang nếu không có hướng dẫn kỹ thuật.

Máy chủ đo và thiết bị kiểm tra

Khoảng cách đến máy chủ đo, tình trạng máy chủ, trình duyệt hoặc ứng dụng chạy nền có thể ảnh hưởng đến kết quả. VPN, proxy, phần mềm bảo mật và các bản cập nhật đang tải cũng có thể làm giảm mức tốc độ Internet đo được.

Thiết bị cũ với bộ thu Wi-Fi giới hạn cũng không phải lúc nào thể hiện được năng lực của đường truyền. Vì vậy, cần đo trên nhiều thiết bị và chọn máy chủ gần vị trí sử dụng để có kết quả dễ so sánh hơn.

Cách kiểm tra nguyên nhân chính xác

1. Đo bằng kết nối có dây: dùng máy tính kết nối trực tiếp với router bằng cáp Ethernet, tắt VPN và dừng các tác vụ tải dữ liệu.
2. Đo nhiều thời điểm: thực hiện vài lần vào buổi sáng, buổi tối và thời điểm mạng chậm để nhận biết ảnh hưởng của lưu lượng.
3. So sánh Wi-Fi với Ethernet: nếu Ethernet ổn định nhưng Wi-Fi chậm, hãy tập trung kiểm tra vị trí router, băng tần và nhiễu sóng.
4. Kiểm tra ba chỉ số: ghi lại tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ thay vì chỉ nhìn một con số.
5. Đối chiếu nhiều thiết bị: nếu chỉ một thiết bị chậm, nguyên nhân có thể nằm ở bộ thu Wi-Fi, phần mềm hoặc phần cứng của thiết bị đó.

Giải pháp cải thiện tốc độ Internet

• Đặt router ở vị trí cao, thoáng và gần khu vực cần sử dụng, tránh tủ kín hoặc nguồn gây nhiễu.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router và dùng 2,4 GHz khi cần vùng phủ rộng hơn.
• Kết nối Ethernet cho máy tính, TV hoặc thiết bị cần tốc độ ổn định.
• Cập nhật firmware router, khởi động lại thiết bị khi có dấu hiệu treo và thay dây mạng bị hỏng.
• Đổi mật khẩu Wi-Fi nếu phát hiện thiết bị lạ, đồng thời giới hạn các tác vụ tải xuống và tải lên lớn.
• Liên hệ nhà mạng địa phương khi tốc độ thấp trên kết nối có dây, xảy ra trên nhiều thiết bị hoặc đi kèm mất kết nối liên tục.

Khi nào nên thay router hoặc liên hệ nhà mạng

Nên cân nhắc thay router khi thiết bị đã cũ, không hỗ trợ chuẩn Wi-Fi phù hợp, thường xuyên mất kết nối hoặc không đáp ứng số lượng thiết bị trong gia đình. Việc nâng cấp router chỉ có ý nghĩa khi đường truyền cáp quang và thiết bị đầu cuối cũng hoạt động ổn định.

Hãy cung cấp cho nhà mạng thời điểm xảy ra lỗi, kết quả đo bằng Ethernet, tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ. Dữ liệu này giúp kỹ thuật viên phân biệt sự cố trong gia đình với vấn đề trên tuyến truy cập.