Kiểm tra tốc độ internet theo Mbps: nguyên nhân và cách cải thiện

Kiểm tra tốc độ internet theo Mbps giúp bạn biết đường truyền thực tế có đáp ứng nhu cầu sử dụng hay không. Kết quả thường gồm tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ. Tuy nhiên, một lần đo thấp chưa đủ để kết luận lỗi thuộc về nhà mạng, vì thiết bị, Wi-Fi và thời điểm đo cũng ảnh hưởng đáng kể.

Hiện tượng thường gặp khi kiểm tra tốc độ mạng

Kết quả đo có thể thấp hơn mức thường thấy, dao động giữa các lần kiểm tra hoặc chỉ giảm trên một thiết bị. Một số gia đình gặp tình trạng tải xuống ổn định nhưng tải lên thấp, trong khi các cuộc gọi video lại bị giật do độ trễ cao. Cũng có trường hợp mạng chậm vào buổi tối nhưng hoạt động bình thường vào ban ngày.

Nguyên nhân khiến tốc độ internet theo Mbps thấp

Khoảng cách và vật cản làm suy yếu Wi-Fi

Router đặt quá xa thiết bị, nằm sau nhiều bức tường hoặc gần vật liệu kim loại có thể làm tín hiệu Wi-Fi suy giảm. Khi tín hiệu yếu, thiết bị phải truyền lại dữ liệu nhiều lần nên tốc độ tải xuống và tải lên giảm, dù đường truyền cáp quang vẫn hoạt động bình thường.

Quá nhiều thiết bị sử dụng cùng lúc

Điện thoại, máy tính, camera, tivi và thiết bị nhà thông minh cùng truy cập mạng sẽ chia sẻ băng thông. Hoạt động xem video độ phân giải cao, tải tệp lớn hoặc sao lưu đám mây có thể chiếm phần lớn dung lượng, khiến các thiết bị khác phản hồi chậm.

Router quá cũ hoặc cấu hình chưa phù hợp

Router cũ có thể không hỗ trợ chuẩn Wi-Fi mới, không xử lý tốt nhiều kết nối hoặc bị quá tải sau thời gian dài hoạt động. Kênh Wi-Fi bị nhiễu, firmware lỗi thời và vị trí lắp đặt thiếu thông thoáng cũng có thể làm hiệu suất giảm.

Thiết bị kiểm tra bị giới hạn

Máy tính hoặc điện thoại đời cũ, trình duyệt nhiều tiện ích, phần mềm bảo mật và kết nối qua bộ chuyển đổi kém chất lượng đều có thể giới hạn kết quả. Nếu thiết bị chỉ hỗ trợ chuẩn Wi-Fi thấp, phép đo sẽ không phản ánh đầy đủ khả năng của gói internet.

Mạng nhà mạng bị nghẽn hoặc có sự cố tuyến

Trong giờ cao điểm, tuyến truy cập hoặc máy chủ kiểm tra có thể bị quá tải. Sự cố cáp quang, bảo trì hạ tầng hoặc vấn đề định tuyến cũng làm tốc độ và độ trễ biến động. Đây là nguyên nhân cần được đối chiếu bằng nhiều lần đo và nhiều máy chủ khác nhau.

Máy chủ kiểm tra nằm quá xa

Khoảng cách địa lý và chất lượng kết nối đến máy chủ đo ảnh hưởng đến độ trễ và thông lượng. Một máy chủ ở xa có thể cho kết quả thấp hơn máy chủ trong khu vực, dù kết nối đến các dịch vụ bạn thường dùng vẫn bình thường.

Cách kiểm tra và xác định nguyên nhân

1. Ngắt các hoạt động tải xuống, tải lên, xem video và sao lưu trên những thiết bị khác.
2. Đo ít nhất ba lần vào các thời điểm khác nhau, gồm cả giờ thấp điểm và giờ cao điểm.
3. Kiểm tra bằng kết nối Wi-Fi gần router, sau đó so sánh với máy tính dùng cáp mạng.
4. Chọn máy chủ đo trong khu vực gần nhất và ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên cùng độ trễ.
5. Thử một thiết bị khác để xác định vấn đề nằm ở thiết bị cá nhân hay toàn bộ mạng gia đình.

Nếu kết nối qua cáp mạng đạt kết quả ổn định nhưng Wi-Fi chậm, nguyên nhân thường nằm ở vùng phủ sóng, nhiễu hoặc router. Nếu cả kết nối có dây và không dây đều thấp trên nhiều thiết bị, cần xem xét đường truyền hoặc hạ tầng của nhà mạng.

Cách đọc kết quả đo theo Mbps

Tốc độ tải xuống thể hiện khả năng nhận dữ liệu, ảnh hưởng đến việc mở trang web, xem video và tải tệp. Tốc độ tải lên quan trọng khi gửi tệp, họp trực tuyến, phát video hoặc sao lưu dữ liệu. Độ trễ được tính bằng mili giây và thường quan trọng hơn tốc độ tối đa trong trò chơi trực tuyến, cuộc gọi video và các ứng dụng tương tác.

Không nên chỉ nhìn vào một con số Mbps. Hãy so sánh kết quả ở cùng thiết bị, cùng vị trí và cùng máy chủ. Kết quả qua Wi-Fi thường thấp hơn kết nối cáp mạng do nhiễu và giới hạn của thiết bị, vì vậy cần dùng cùng một phương pháp khi theo dõi thay đổi.

Giải pháp cải thiện tốc độ và độ ổn định

• Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng, tránh tủ kín cùng các nguồn gây nhiễu.
• Khởi động lại router khi thiết bị hoạt động lâu hoặc có dấu hiệu quá tải.
• Cập nhật firmware router và sử dụng chuẩn Wi-Fi phù hợp với thiết bị trong nhà.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router; dùng 2,4 GHz cho khu vực xa hơn nhưng cần chấp nhận tốc độ thấp hơn.
• Dùng cáp mạng cho máy tính, tivi hoặc thiết bị cần kết nối ổn định.
• Tạm dừng tải xuống, tải lên và sao lưu khi cần dành băng thông cho cuộc gọi hoặc trò chơi.
• Kiểm tra thiết bị lạ trong danh sách kết nối và đổi mật khẩu Wi-Fi nếu phát hiện truy cập không xác định.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng

Hãy liên hệ nhà mạng nếu tốc độ thấp kéo dài qua nhiều thời điểm, nhiều thiết bị và cả kết nối cáp mạng. Khi phản ánh, nên cung cấp thời gian đo, máy chủ kiểm tra, kết quả tải xuống, tải lên, độ trễ và ảnh chụp lỗi nếu có. Thông tin này giúp kỹ thuật viên phân biệt vấn đề tại router, trong nhà hay trên tuyến cáp quang.

Bạn có thể thực hiện phép đo tại công cụ kiểm tra tốc độ internet, sau đó lưu các kết quả để so sánh trước và sau khi tối ưu.