Vì sao kiểm tra tốc độ mạng lên xuống không đều?

Hiện tượng tốc độ mạng lên xuống không đều

Khi kiểm tra tốc độ mạng lên xuống, nhiều người thấy tốc độ tải xuống cao nhưng tốc độ tải lên thấp hơn đáng kể. Đây thường là đặc điểm của các gói Internet gia đình, bởi nhu cầu tải nội dung về thường lớn hơn nhu cầu gửi dữ liệu đi.

Tuy nhiên, mức chênh lệch quá lớn, kết quả thay đổi liên tục hoặc đi kèm độ trễ cao có thể cho thấy vấn đề nằm ở Wi-Fi, router, thiết bị, máy chủ đo hoặc đường truyền của nhà mạng.

Nguyên nhân thường gặp khiến tốc độ tải xuống và tải lên khác nhau

Đặc tính của gói cước và hạ tầng nhà mạng

Nhiều gói cáp quang dành cho gia đình được thiết kế với tốc độ tải xuống cao hơn tải lên. Đây là mô hình phổ biến vì người dùng thường xem video, tải tệp và truy cập website nhiều hơn so với việc tải dữ liệu lên.

Tín hiệu Wi-Fi không ổn định

Khoảng cách xa router, tường bê tông, thiết bị điện tử gây nhiễu hoặc quá nhiều mạng Wi-Fi lân cận có thể làm suy giảm tín hiệu. Khi đó, tốc độ tải lên thường giảm rõ hơn vì dữ liệu từ thiết bị phải truyền ngược về router trong điều kiện nhiễu.

Router quá tải hoặc hoạt động không ổn định

Router cũ, đặt ở nơi bí nhiệt hoặc phải phục vụ nhiều thiết bị cùng lúc có thể xử lý gói tin kém hiệu quả. Các hoạt động như xem video 4K, chơi game, sao lưu đám mây và gọi video đồng thời cũng làm kết quả đo thay đổi.

Thiết bị kiểm tra có giới hạn

Điện thoại, máy tính cũ, bộ điều hợp Wi-Fi đời thấp hoặc trình duyệt có nhiều tiện ích chạy nền có thể không đạt tốc độ tối đa. Phần mềm diệt virus, đồng bộ tệp và cập nhật hệ thống cũng có thể chiếm băng thông khi đo.

Máy chủ đo hoặc thời điểm kiểm tra không phù hợp

Kết quả phụ thuộc vào khoảng cách đến máy chủ, mức tải của máy chủ và tuyến kết nối tại thời điểm đo. Nếu kiểm tra vào giờ cao điểm, tốc độ có thể thấp hơn bình thường dù đường truyền trong nhà vẫn hoạt động tốt.

Sự cố hoặc suy hao trên đường truyền cáp quang

Dây quang bị gập, đầu nối lỏng, thiết bị chuyển đổi quang hoạt động bất thường hoặc tuyến truyền gặp sự cố có thể làm tốc độ giảm và độ trễ tăng. Trường hợp này thường ảnh hưởng trên nhiều thiết bị, kể cả khi kết nối bằng dây mạng.

Cách kiểm tra để xác định nguyên nhân

1. Đóng các ứng dụng đang tải xuống, tải lên hoặc đồng bộ dữ liệu trên mọi thiết bị.
2. Khởi động lại router và chờ thiết bị hoạt động ổn định trước khi đo.
3. Đo gần router bằng Wi-Fi 5 GHz, sau đó đo lại bằng cáp mạng nếu máy tính có cổng Ethernet.
4. Kiểm tra vào nhiều thời điểm trong ngày và chọn máy chủ gần vị trí sử dụng.
5. So sánh kết quả trên ít nhất hai thiết bị để xác định lỗi nằm ở thiết bị hay toàn bộ mạng.
6. Ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên, độ trễ và thời điểm đo để cung cấp cho bộ phận hỗ trợ nhà mạng khi cần.

Cách cải thiện tốc độ tải xuống và tải lên

• Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng, tránh tủ kín hoặc nguồn gây nhiễu.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router; dùng 2,4 GHz khi cần phủ sóng xa hơn.
• Sử dụng cáp mạng đạt chuẩn phù hợp và kiểm tra đầu cắm nếu tốc độ không ổn định.
• Cập nhật firmware router, hệ điều hành và trình điều khiển Wi-Fi.
• Tắt các tiến trình sao lưu, tải tệp hoặc cập nhật tự động trước khi đo.
• Bật tính năng ưu tiên thiết bị hoặc quản lý băng thông nếu router hỗ trợ.
• Dùng hệ thống Wi-Fi mesh hoặc bộ phát bổ sung khi nhà có nhiều tầng, nhưng nên đặt các điểm phát ở vị trí còn tín hiệu tốt.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng?

Nên liên hệ nhà mạng nếu tốc độ thấp kéo dài trên nhiều thiết bị, kết nối bằng cáp mạng vẫn không đạt mức thông thường, độ trễ tăng bất thường hoặc mạng thường xuyên mất kết nối. Hãy cung cấp thời điểm xảy ra, kết quả đo, phương thức kết nối và thông tin đèn tín hiệu trên thiết bị quang.

Không nên chỉ dựa vào một lần đo để kết luận lỗi thuộc về nhà mạng. Việc kiểm tra bằng cáp mạng, thử nhiều máy chủ và loại trừ hoạt động nền sẽ giúp phản ánh chính xác hơn chất lượng đường truyền.

Quy trình kiểm tra nhanh tại nhà

Bắt đầu bằng việc tắt tải nền, khởi động lại router và đo gần thiết bị phát. Nếu Wi-Fi cho kết quả thấp, hãy thử cáp mạng. Nếu cả hai phương thức đều có tốc độ tải xuống, tải lên thấp hoặc độ trễ cao ở nhiều thời điểm, khả năng vấn đề nằm ở router, tuyến cáp quang hoặc hạ tầng nhà mạng sẽ cao hơn.

Bạn có thể tham khảo thêm công cụ kiểm tra tốc độ Internet để theo dõi kết quả theo từng thời điểm và so sánh giữa các phương thức kết nối.