Vì sao đo tốc độ mạng trên web không đúng như kỳ vọng?

Đo tốc độ mạng trên web là cách nhanh để kiểm tra chất lượng kết nối Internet tại thời điểm cụ thể. Tuy nhiên, một kết quả thấp không đồng nghĩa ngay với việc nhà mạng cung cấp sai tốc độ. Tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ chịu ảnh hưởng của nhiều thành phần, từ thiết bị truy cập đến tuyến kết nối tới máy chủ đo.

Hiện tượng thường gặp khi đo tốc độ mạng trên web

Người dùng có thể thấy tốc độ tải xuống thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, tốc độ tải lên dao động giữa các lần đo hoặc độ trễ tăng cao vào buổi tối. Kết quả cũng có thể khác nhau giữa điện thoại, máy tính và tivi dù cùng sử dụng một mạng Wi-Fi.

Một lần đo chỉ phản ánh tình trạng kết nối tại thời điểm đó. Vì vậy, cần xem xét cả thời gian đo, phương thức kết nối, số lượng thiết bị đang sử dụng mạng và máy chủ được công cụ lựa chọn.

Wi-Fi yếu làm giảm tốc độ thực tế

Wi-Fi là nguyên nhân phổ biến khiến kết quả đo thấp hơn tốc độ của đường truyền cáp quang. Khoảng cách xa router, tường bê tông, thiết bị gây nhiễu hoặc việc sử dụng băng tần 2.4 GHz trong khu vực đông mạng có thể làm tín hiệu suy yếu.

Khi tín hiệu không ổn định, thiết bị phải truyền lại dữ liệu nhiều lần. Điều này làm tốc độ tải xuống và tải lên giảm, đồng thời khiến độ trễ tăng trong các hoạt động như gọi video hoặc chơi game trực tuyến.

Router quá tải hoặc hoạt động không ổn định

Router phải xử lý lưu lượng từ nhiều thiết bị cùng lúc. Nếu có quá nhiều điện thoại, camera, tivi thông minh hoặc thiết bị IoT kết nối, router có thể bị quá tải, đặc biệt khi phần cứng đã cũ hoặc đặt ở nơi nóng, kín.

Firmware lỗi, bộ nhớ hoạt động lâu ngày hoặc cấu hình chưa phù hợp cũng có thể làm kết nối chập chờn. Trong trường hợp này, tốc độ đo có thể thay đổi mạnh giữa các lần thử dù thiết bị vẫn đứng gần router.

Các thiết bị khác đang chiếm băng thông

Một máy tính đang tải tệp lớn, đồng bộ ảnh, xem video độ phân giải cao hoặc cập nhật phần mềm sẽ sử dụng một phần đáng kể băng thông. Khi đó, bài đo trên web không thể phản ánh toàn bộ tốc độ mà đường truyền có khả năng cung cấp.

Camera gia đình và dịch vụ sao lưu trực tuyến thường tạo lưu lượng tải lên liên tục. Nếu tốc độ tải lên bị chiếm dụng, độ trễ có thể tăng và trải nghiệm truy cập web cũng kém ổn định hơn.

Máy chủ đo hoặc tuyến kết nối ở xa

Công cụ đo tốc độ thường chọn máy chủ dựa trên vị trí ước tính của người dùng. Nếu máy chủ đang đông người truy cập, ở xa hoặc có tuyến kết nối không tối ưu, kết quả có thể thấp hơn so với khi đo tới một máy chủ khác.

Khoảng cách lớn thường tác động rõ hơn tới độ trễ. Vì vậy, không nên đánh giá chất lượng mạng chỉ dựa trên một máy chủ hoặc một website đo duy nhất.

Thiết bị và trình duyệt giới hạn kết quả

Điện thoại đời cũ, máy tính có bộ thu Wi-Fi yếu hoặc trình duyệt đang chạy nhiều tiện ích có thể làm bài đo không đạt tốc độ cao. Một số thiết bị chỉ hỗ trợ chuẩn Wi-Fi cũ nên không tận dụng được năng lực của router và gói Internet.

CPU đang bận, bộ nhớ gần đầy hoặc phần mềm bảo mật kiểm tra lưu lượng cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả. Việc đo bằng nhiều thiết bị giúp xác định vấn đề nằm ở một thiết bị riêng lẻ hay toàn bộ mạng.

Cách phán đoán nguyên nhân qua kết quả đo

Nếu kết quả thấp trên Wi-Fi nhưng cải thiện rõ khi cắm cáp mạng trực tiếp vào router, nguyên nhân nhiều khả năng nằm ở vùng phủ sóng hoặc cấu hình Wi-Fi. Nếu cả kết nối có dây và Wi-Fi đều thấp trên nhiều thiết bị, cần xem xét router, modem hoặc đường truyền của nhà mạng.

Nếu tốc độ tải xuống ổn định nhưng tải lên thấp, hãy kiểm tra hoạt động sao lưu, camera và các thiết bị đang gửi dữ liệu. Nếu độ trễ tăng mạnh theo từng thời điểm, hãy so sánh kết quả vào buổi sáng, buổi tối và khi mạng không có tải nền.

• Đo ít nhất ba lần vào các thời điểm khác nhau.
• Thử cả Wi-Fi và cáp mạng nếu có thể.
• Đo trên ít nhất hai thiết bị.
• Ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ.
• Chọn thêm một máy chủ đo khác để đối chiếu.

Cách tối ưu trước khi đo tốc độ mạng

1. Đưa router ra vị trí cao, thoáng và gần khu vực sử dụng chính.
2. Tạm dừng tải tệp, xem video, cập nhật và đồng bộ dữ liệu trên các thiết bị khác.
3. Khởi động lại router nếu thiết bị đã hoạt động liên tục trong thời gian dài.
4. Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router và dùng 2.4 GHz ở khu vực xa hơn.
5. Đo bằng cáp mạng để kiểm tra gần đúng năng lực của đường truyền.

Nếu tốc độ vẫn thấp qua cáp mạng trên nhiều thiết bị và lặp lại ở nhiều thời điểm, hãy liên hệ nhà mạng để kiểm tra modem, tín hiệu cáp quang và tuyến kết nối. Khi trao đổi, nên cung cấp thời gian đo, thiết bị sử dụng, máy chủ đo và các chỉ số cụ thể để quá trình xử lý nhanh hơn.