Vì sao test tốc độ mạng Mbps thấp? Nguyên nhân và cách khắc phục

Hiện tượng test tốc độ mạng Mbps thấp là gì?

Khi thực hiện test tốc độ mạng Mbps, bạn có thể thấy tốc độ tải xuống hoặc tải lên thấp hơn mức thường dùng, trong khi việc truy cập web vẫn hoạt động. Cũng có trường hợp kết quả đo thay đổi mạnh giữa các thời điểm, hoặc tốc độ hiển thị tốt nhưng xem video, gọi trực tuyến lại bị giật.

Mbps là đơn vị đo tốc độ truyền dữ liệu. Tốc độ tải xuống ảnh hưởng đến việc xem video, tải tệp và mở trang web; tốc độ tải lên quan trọng khi gửi tệp, họp trực tuyến hoặc phát video. Độ trễ, thường tính bằng ms, phản ánh thời gian phản hồi và có vai trò lớn với game, gọi thoại và các dịch vụ tương tác.

Những nguyên nhân thường làm tốc độ Mbps giảm

Wi-Fi yếu hoặc bị nhiễu

Sóng Wi-Fi suy giảm khi phải đi qua tường bê tông, cửa kim loại hoặc khoảng cách xa. Nhiều mạng Wi-Fi lân cận dùng chung kênh cũng gây nhiễu, khiến tốc độ đo thấp và không ổn định dù đường truyền cáp quang vẫn bình thường.

Router quá tải hoặc hoạt động không ổn định

Router phải xử lý nhiều thiết bị cùng lúc, đặc biệt khi có camera, tivi, điện thoại và máy tính truy cập đồng thời. Thiết bị cũ, firmware lỗi hoặc nhiệt độ cao có thể làm giảm hiệu suất và tăng độ trễ.

Thiết bị đang tải dữ liệu nền

Máy tính và điện thoại có thể âm thầm cập nhật hệ điều hành, đồng bộ ảnh, tải trò chơi hoặc sao lưu dữ liệu. Các hoạt động này chiếm băng thông tải xuống và tải lên, vì vậy kết quả test không phản ánh phần băng thông còn lại cho người dùng.

Máy chủ đo hoặc thời điểm kiểm tra không phù hợp

Khoảng cách đến máy chủ đo, lưu lượng trên tuyến kết nối và tình trạng của dịch vụ kiểm tra đều có thể ảnh hưởng đến kết quả. Đo vào giờ cao điểm thường cho số liệu thấp hơn so với thời điểm ít người sử dụng.

Sự cố từ đường truyền hoặc nhà mạng

Đứt, suy hao hoặc lỗi trên tuyến cáp quang có thể làm tốc độ giảm ở cả kết nối Wi-Fi và dây mạng. Tình trạng nghẽn cục bộ, bảo trì hoặc lỗi xác thực từ nhà mạng cũng có thể gây độ trễ cao và kết quả đo bất thường.

Giới hạn của thiết bị và cáp mạng

Điện thoại, máy tính hoặc bộ chuyển mạng đời cũ có thể không hỗ trợ tốc độ cao. Cáp mạng hỏng, đầu cắm lỏng hoặc cổng mạng chỉ hỗ trợ chuẩn thấp cũng khiến phép đo bị giới hạn dù router và gói dịch vụ có khả năng tốt hơn.

Cách kiểm tra để xác định nguyên nhân

1. Đóng ứng dụng đang xem video, tải tệp, đồng bộ dữ liệu và ngắt kết nối các thiết bị không cần thiết.
2. Khởi động lại router, chờ thiết bị kết nối ổn định rồi thực hiện lại phép đo.
3. Đo ít nhất ba lần vào các thời điểm khác nhau và chọn máy chủ đo gần vị trí sử dụng.
4. So sánh kết quả bằng Wi-Fi ở gần router với kết quả qua dây mạng. Nếu dây mạng tốt nhưng Wi-Fi thấp, nguyên nhân thường nằm ở vùng phủ sóng hoặc nhiễu.
5. Kiểm tra riêng tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ thay vì chỉ nhìn vào một con số tổng quát.
6. Thử trên một thiết bị khác để loại trừ lỗi từ máy tính, điện thoại hoặc bộ điều hợp mạng.

Cách tối ưu tốc độ mạng tại nhà

• Đặt router ở vị trí cao, thoáng và gần khu vực sử dụng chính; tránh đặt cạnh lò vi sóng, tủ kim loại hoặc trong tủ kín.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router để có tốc độ cao hơn; dùng 2,4 GHz khi cần phủ xa hơn.
• Cập nhật firmware router và thay đổi mật khẩu Wi-Fi để hạn chế thiết bị lạ sử dụng băng thông.
• Dùng dây mạng khi cần độ ổn định cao cho máy tính, tivi hoặc thiết bị chơi game.
• Tạm dừng cập nhật và đồng bộ nền trước khi test, đồng thời kiểm tra các thiết bị đang tải lên nhiều dữ liệu.
• Nếu nhà ở rộng hoặc có nhiều điểm khuất, cân nhắc hệ thống mesh thay vì chỉ tăng công suất một router.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng?

Hãy liên hệ nhà mạng khi tốc độ qua dây mạng vẫn thấp trong nhiều lần đo, nhiều thiết bị đều gặp vấn đề và kết quả giảm rõ rệt vào nhiều thời điểm. Bạn nên cung cấp thời gian đo, máy chủ kiểm tra, tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên, độ trễ và ảnh chụp kết quả để kỹ thuật viên dễ kiểm tra đường truyền cáp quang.

Không nên chỉ dựa vào một lần đo bằng Wi-Fi để kết luận nhà mạng có lỗi. Cần loại trừ router, thiết bị, ứng dụng chạy nền và nhiễu sóng trước khi yêu cầu kiểm tra tuyến kết nối.

Những lưu ý để đọc kết quả test chính xác

Kết quả Mbps là ảnh chụp tại một thời điểm, không phải cam kết cố định cho mọi thiết bị và mọi vị trí trong nhà. Hãy so sánh các lần đo trong cùng điều kiện, ưu tiên phép đo bằng dây mạng và chú ý cả độ trễ. Nếu tốc độ tải xuống tốt nhưng tải lên thấp, vấn đề có thể nằm ở thiết bị đồng bộ dữ liệu, cấu hình router hoặc tuyến tải lên của nhà mạng.

Bạn có thể tham khảo công cụ test tốc độ mạng, sau đó đối chiếu với kết quả đo bằng thiết bị và phương thức kết nối khác nhau để có đánh giá đáng tin cậy hơn.