بررسی کاهش سرعت اینترنت؛ علتها و روش تشخیص
کاهش سرعت اینترنت میتواند از شلوغی شبکه، ضعف سیگنال وایفای، مشکل مودم، محدودیت سرویس یا اختلال سرویسدهنده ناشی شود. در این راهنما روش تشخیص و بهینهسازی را بررسی میکنیم.
کاهش سرعت اینترنت زمانی محسوس میشود که صفحات دیر باز شوند، دانلود و آپلود افت کند، تماس تصویری ناپایدار شود یا اجرای ویدئو با توقفهای مکرر همراه باشد. برای پیدا کردن علت، باید سرعت واقعی، پینگ، جیتر و packet loss را در شرایط مختلف بررسی کرد؛ زیرا یک تست منفرد همیشه تصویر دقیقی از وضعیت اتصال ارائه نمیدهد.
کاهش سرعت اینترنت چه نشانههایی دارد؟
اگر سرعت دانلود و آپلود در بیشتر ساعات کمتر از مقدار معمول باشد، احتمال وجود مشکل در خط، تجهیزات یا سرویس اینترنت بیشتر است. افزایش پینگ و جیتر معمولاً در بازی آنلاین، تماس تصویری و دسترسی به سرورهای خارجی محسوس میشود. قطع و وصل شدن اتصال، تغییر مداوم سرعت و تفاوت زیاد میان نتیجه تست در وایفای و کابل نیز نشانههای مهمی هستند.
علتهای رایج کاهش سرعت اینترنت
شلوغی شبکه سرویسدهنده
در ساعات پرترافیک، ظرفیت شبکه اپراتور یا شرکت ارائهدهنده اینترنت ممکن است میان کاربران بیشتری تقسیم شود. در این حالت سرعت، بهخصوص در دانلود، کاهش مییابد و پینگ یا packet loss افزایش پیدا میکند. اگر افت سرعت در ساعتهای مشخصی تکرار شود اما در ساعات خلوت بهتر باشد، احتمال شلوغی شبکه بیشتر است.
ضعف سیگنال و تداخل وایفای
فاصله زیاد از مودم، دیوارهای ضخیم، قرار گرفتن مودم کنار وسایل برقی و تداخل شبکههای اطراف میتواند سرعت وایفای را کاهش دهد. باند ۲٫۴ گیگاهرتز پوشش بیشتری دارد، اما معمولاً با شبکههای بیشتری تداخل پیدا میکند؛ باند ۵ گیگاهرتز سرعت بالاتری دارد، ولی برد آن کمتر است.
مصرف همزمان توسط دستگاهها
پخش ویدئوی باکیفیت، دانلود فایلهای حجیم، پشتیبانگیری ابری و بهروزرسانی خودکار میتواند بخش زیادی از پهنای باند را مصرف کند. در شبکههای خانگی، یک گوشی، تلویزیون هوشمند یا رایانه ممکن است بدون اطلاع کاربر در حال دریافت یا ارسال داده باشد.
مشکل مودم، روتر یا کابل
گرمای بیش از حد، قدیمی بودن firmware، تنظیمات نادرست یا خرابی مودم و روتر میتواند باعث ناپایداری اتصال شود. در اینترنت کابلی یا DSL نیز کابل آسیبدیده، اتصال شل یا نویز خط میتواند سرعت را کم کند. اگر اتصال با کابل شبکه پایدارتر از وایفای است، مشکل احتمالاً به بخش بیسیم مربوط میشود.
محدودیت سرویس یا کیفیت خط
سرعت واقعی به نوع سرویس، فناوری اتصال و کیفیت مسیر تا مرکز مخابرات یا تجهیزات اپراتور وابسته است. در DSL، فاصله و کیفیت خط اهمیت زیادی دارد. در فیبر نوری نیز خرابی تجهیزات سمت کاربر یا شبکه میتواند مشکل ایجاد کند. سرعت اعلامشده سرویس معمولاً سقف اسمی است و الزاماً در همه شرایط قابل دستیابی نیست.
مشکل یک وبسایت یا سرور مقصد
گاهی اینترنت شما سالم است، اما سرور مقصد کند، شلوغ یا از نظر جغرافیایی دور است. اگر فقط یک سایت یا برنامه کند عمل میکند و سایر سرویسها سرعت عادی دارند، نباید بلافاصله مشکل را به مودم یا سرویسدهنده نسبت داد.
چگونه علت کاهش سرعت را تشخیص دهیم؟
- تست را با کابل شبکه انجام دهید: یک رایانه را مستقیماً به مودم یا روتر وصل کنید تا اثر تداخل وایفای حذف شود.
- چند نوبت تست سرعت بگیرید: نتیجه را در ساعات خلوت و پرترافیک مقایسه کنید و از یک سرور نزدیک استفاده کنید.
- دانلود و آپلود را جداگانه بررسی کنید: افت فقط در آپلود میتواند به مصرف ابری، تنظیمات شبکه یا کیفیت خط مربوط باشد.
- پینگ، جیتر و packet loss را بررسی کنید: سرعت بالا همراه با packet loss یا جیتر زیاد برای تماس تصویری و بازی آنلاین مناسب نیست.
- دستگاههای متصل را ببینید: فهرست کاربران فعال در پنل مودم را بررسی کنید و مصرف غیرعادی را شناسایی کنید.
- با چند وبسایت و برنامه مقایسه کنید: اگر مشکل فقط در یک مقصد وجود دارد، احتمالاً اختلال از همان سرویس است.
راههای افزایش و پایدار کردن سرعت اینترنت
- مودم را در مرکز خانه، جای مرتفع و دور از وسایل فلزی یا برقی قرار دهید.
- برای کارهای حساس مانند تست سرعت و بازی آنلاین از کابل شبکه استفاده کنید.
- در صورت پشتیبانی دستگاهها، کانال خلوتتر و باند مناسب وایفای را انتخاب کنید.
- رمز وایفای را تغییر دهید و امنیت شبکه را روی WPA2 یا WPA3 تنظیم کنید.
- مودم و روتر را خاموش و پس از چند دقیقه روشن کنید، اما بازنشانی کارخانه را بدون داشتن اطلاعات تنظیمات انجام ندهید.
- firmware مودم را از منبع رسمی بهروزرسانی کنید و مصرف پهنای باند دستگاهها را مدیریت کنید.
- برای دانلودهای سنگین، زمان کمترافیک را انتخاب کنید و بهروزرسانی خودکار را کنترل کنید.
چه زمانی با سرویسدهنده تماس بگیریم؟
اگر افت سرعت با اتصال کابلی نیز ادامه دارد، در چند زمان مختلف تکرار میشود یا همراه با قطع و وصل، نویز خط و packet loss است، نتیجه تستها را ثبت کنید و با پشتیبانی اپراتور یا شرکت ارائهدهنده تماس بگیرید. زمان وقوع مشکل، نوع اتصال، سرعت اسمی سرویس و نتایج تست دانلود، آپلود و پینگ را اعلام کنید. این اطلاعات به بررسی خط و تجهیزات شبکه کمک میکند.
جمعبندی
بررسی کاهش سرعت اینترنت باید با مقایسه وایفای و کابل، اندازهگیری در زمانهای مختلف و توجه همزمان به سرعت، پینگ، جیتر و packet loss انجام شود. با این روش میتوان میان مشکل داخلی خانه، محدودیت سرویس، شلوغی شبکه و اختلال سرور مقصد تفاوت گذاشت. برای اطلاعات تکمیلی میتوانید از ابزار تست سرعت اینترنت استفاده کنید.