Netwerksnelheid testen met CMD: oorzaken van een trage verbinding

Wat kun je met CMD over je netwerksnelheid controleren?

De opdrachtprompt van Windows meet niet standaard rechtstreeks de maximale download- en uploadsnelheid in Mbps. CMD is vooral geschikt om de kwaliteit van de verbinding te onderzoeken. Je kunt bijvoorbeeld latency, pakketverlies, bereikbaarheid van de router en de route naar een server controleren.

Open Opdrachtprompt als gewone gebruiker en voer eerst ipconfig uit. Zoek naar de regel met Default Gateway. Dit is meestal het lokale adres van je router of modem, bijvoorbeeld 192.168.1.1. Test daarna de verbinding met ping 192.168.1.1. Een lage en stabiele tijd wijst op een goede verbinding tussen je computer en de router.

Test vervolgens een externe bestemming met ping 1.1.1.1 of ping google.com. Let op de gemiddelde tijd en op meldingen zoals Request timed out. Voor een langere meting kun je ping -n 20 1.1.1.1 gebruiken. Zo zie je beter of er sprake is van pakketverlies of wisselende latency.

Oorzaak 1: zwak of verstoord wifi-signaal

Een zwak wifi-signaal is een veelvoorkomende reden voor een lage netwerksnelheid. Muren, vloeren, metalen objecten en andere draadloze netwerken kunnen de verbinding verstoren. De internetsnelheid kan daardoor vooral op grotere afstand van de router sterk dalen, terwijl het abonnement zelf voldoende capaciteit heeft.

Vergelijk de resultaten met een apparaat dat met een netwerkkabel is aangesloten. Voer op beide apparaten dezelfde pingtest uit en doe indien mogelijk een snelheidstest. Is de kabelverbinding goed maar wifi traag, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk bij de draadloze dekking, het gebruikte wifi-kanaal of de plaatsing van de router.

Verbeter de situatie door de router vrij en centraal te plaatsen. Gebruik waar mogelijk de 5GHz- of 6GHz-band voor hogere snelheid op korte afstand en de 2,4GHz-band voor een groter bereik. Een access point of mesh-systeem kan helpen wanneer de woning meerdere verdiepingen heeft.

Oorzaak 2: overbelaste router of modem

Een router of modem kan moeite hebben met veel gelijktijdige verbindingen. Streaming, cloudback-ups, videobellen, spelconsoles en slimme apparaten gebruiken samen bandbreedte en verwerken veel netwerkverkeer. Daardoor kan niet alleen de downloadsnelheid dalen, maar kan ook de latency tijdens gebruik oplopen.

Voer eerst ping 192.168.1.1 -n 30 uit terwijl de verbinding normaal wordt gebruikt. Hoge of wisselende tijden naar het lokale routeradres wijzen eerder op een probleem in je eigen netwerk dan op de internetverbinding van de provider. Controleer ook of de router warm aanvoelt en of de firmware actueel is.

Herstart modem en router volgens de instructies van de provider. Pauzeer zware downloads en synchronisaties en test daarna opnieuw. Als de router regelmatig vastloopt, kan een nieuwer model of een apart access point nodig zijn. Gebruik geen fabrieksreset zonder eerst de verbindingsgegevens en instellingen te bewaren.

Oorzaak 3: een slechte kabel of verkeerde netwerkverbinding

Een beschadigde of verouderde ethernetkabel kan ervoor zorgen dat een verbinding terugvalt van 1 Gbit/s naar 100 Mbit/s of lager. Ook een losse connector, een defecte switchpoort of een verkeerde aansluiting op het modem kan de prestaties beperken.

Controleer met ipconfig of de computer een geldig lokaal IP-adres heeft. Een adres dat met 169.254 begint, wijst meestal op een probleem met DHCP of de verbinding met de router. Vervang de kabel tijdelijk door een geschikte Cat5e- of Cat6-kabel en sluit de computer rechtstreeks op de router aan.

Test daarna opnieuw. Als de snelheid verbetert, zat de oorzaak waarschijnlijk in de kabel, switch of wandcontactdoos. Controleer ook of de netwerkadapter in Windows op automatisch onderhandelen staat en of het stuurprogramma van de adapter bijgewerkt is.

Oorzaak 4: storing of capaciteitsprobleem bij de provider

Een internetverbinding kan traag zijn door een storing, onderhoud of lokale netwerkdrukte bij de ISP. Bij kabelinternet kan gedeelde capaciteit in de wijk vooral tijdens drukke uren merkbaar zijn. Bij glasvezel is de lokale aansluiting vaak stabiel, maar ook daar kunnen storingen in het toegangsnetwerk of de backhaul optreden.

Gebruik tracert 1.1.1.1 om te bekijken waar vertraging in de route ontstaat. Een hoge tijd op het eerste externe knooppunt kan op een probleem tussen je router en de provider wijzen. Vertraging verderop in de route kan ook samenhangen met de bestemming of een tussenliggende netwerkbeheerder. Een tracert-resultaat alleen bewijst daarom niet dat de provider verantwoordelijk is.

Voer de test op verschillende tijdstippen uit en vergelijk een bekabelde meting met wifi. Controleer daarnaast de storingspagina van je provider. Blijft de snelheid structureel duidelijk onder de verwachte waarde, noteer dan tijdstip, verbindingstype, meetresultaten en gebruikte apparatuur voordat je contact opneemt met de klantenservice.

Oorzaak 5: hoge latency, jitter of pakketverlies

Een verbinding kan snel lijken bij een korte downloadtest, maar toch slecht werken voor videobellen of online gamen. Dat gebeurt wanneer latency hoog is, jitter sterk wisselt of pakketverlies optreedt. De oorzaak kan lokale wifi-interferentie, overbelasting, een defecte kabel of een probleem in het netwerk van de provider zijn.

Gebruik ping -n 50 1.1.1.1 en bekijk het percentage verloren pakketten. Een stabiele verbinding heeft doorgaans geen pakketverlies naar een betrouwbare testserver. Wisselende pingtijden wijzen op jitter. Test ook de router zelf, omdat een hoge ping naar het lokale adres betekent dat het probleem al vóór het internet begint.

Stop tijdens de meting met grote uploads en downloads. Vooral een volledig gebruikte upload kan andere toepassingen vertragen; dit staat bekend als bufferbloat. QoS of een moderne router met actieve bufferbloatbeheersing kan helpen. Bij aanhoudend pakketverlies is een bekabelde test belangrijk voordat je de provider benadert.

Oorzaak 6: DNS- of computerproblemen

DNS bepaalt hoe domeinnamen naar IP-adressen worden vertaald. Een trage DNS-server maakt het openen van websites langzamer, maar verlaagt meestal niet de ruwe downloadsnelheid nadat de verbinding met de server is opgebouwd. Ook antivirussoftware, een VPN, achtergrondprocessen of een overbelaste computer kunnen de ervaring beïnvloeden.

Gebruik nslookup speedtest.net om te controleren welke DNS-server antwoord geeft. Met tracert en een ping naar een IP-adres kun je onderscheid maken tussen DNS-problemen en algemene netwerkproblemen. Test tijdelijk zonder VPN en sluit programma's die veel data gebruiken, zoals cloudopslag of game-updaters.

Je kunt de DNS-cache legen met ipconfig /flushdns. Verander DNS-instellingen alleen als je begrijpt welke server je gebruikt en noteer de oorspronkelijke waarden. Een andere DNS-server kan het laden van websites verbeteren, maar lost geen zwakke wifi, lage lijnsnelheid of providerstoring op.

Zo beoordeel je een CMD-netwerktest

Vergelijk altijd meerdere metingen. Test eerst de router, daarna een extern IP-adres en ten slotte een domeinnaam. Een goede ping naar de router maar pakketverlies naar een externe server wijst op een probleem buiten het lokale wifi-netwerk. Slechte resultaten naar de router wijzen juist op wifi, bekabeling, de netwerkadapter of de router zelf.

• Hoge ping naar de router: controleer wifi, kabel, routerbelasting en netwerkadapter.
• Goede ping naar de router maar hoge externe latency: onderzoek provider, route en netwerkbelasting.
• Pakketverlies: herhaal de test bekabeld en op meerdere tijdstippen.
• Goede ping maar lage Mbps: controleer achtergrondverkeer, link snelheid, abonnement en providercapaciteit.
• Domeinnaam traag maar IP-adres normaal: controleer DNS en lokale beveiligingssoftware.

Praktische volgorde voor een betrouwbare snelheidstest

1. Sluit een computer rechtstreeks met een ethernetkabel aan op de router.
2. Pauzeer downloads, uploads, cloudback-ups, VPN's en streaming.
3. Controleer de router met ping 192.168.1.1 -n 30.
4. Controleer een externe bestemming met ping 1.1.1.1 -n 30.
5. Gebruik een betrouwbare snelheidstest of een geïnstalleerde opdrachtregeltool voor download en upload.
6. Herhaal de meting op verschillende momenten en bewaar de resultaten.

Zo voorkom je dat één toevallige meting tot een verkeerde conclusie leidt. Vermeld bij een melding aan je ISP altijd of de test via wifi of ethernet is uitgevoerd, welk apparaat je gebruikte en of er sprake was van latency, jitter of pakketverlies.