Latentie en netwerksnelheid meten: oorzaken en oplossingen

Wat betekenen latentie en netwerksnelheid?

Latentie is de tijd die een datapakket nodig heeft om een server te bereiken en antwoord terug te krijgen. Deze vertraging wordt meestal uitgedrukt in milliseconden. Netwerksnelheid bestaat vooral uit downloadsnelheid en uploadsnelheid, gemeten in Mbps. Een verbinding kan een hoge downloadsnelheid hebben en toch traag aanvoelen wanneer de latentie, jitter of packet loss hoog is.

Bij videobellen, online gamen en werken via een externe server zijn een lage latentie en stabiele verbinding belangrijker dan alleen een hoge downloadsnelheid. Gebruik een betrouwbare internetsnelheidstest en vergelijk de resultaten onder dezelfde omstandigheden.

Hoe meet je latentie, snelheid en stabiliteit?

Voer eerst een test uit via een netwerkkabel die rechtstreeks op de router of modem is aangesloten. Noteer de downloadsnelheid, uploadsnelheid en ping. Herhaal daarna de meting via wifi op dezelfde locatie. Zo zie je of het probleem bij de aansluiting van je ISP of bij het draadloze netwerk ligt.

Voer meerdere tests uit op verschillende momenten. Een enkele meting kan worden beïnvloed door een drukke server of tijdelijk netwerkverkeer. Let naast de ping op jitter en packet loss. Jitter toont schommelingen in de vertraging, terwijl packet loss aangeeft dat datapakketten verloren gaan en opnieuw moeten worden verzonden.

Veelvoorkomende oorzaken van hoge latentie

Drukte op het netwerk

Wanneer meerdere apparaten tegelijk streamen, back-ups uitvoeren of grote bestanden downloaden, raakt de beschikbare capaciteit verdeeld. De router moet dan meer verkeer verwerken, waardoor de wachtrij langer wordt en de latentie stijgt. Dit effect heet vaak bufferbloat.

Een zwak of druk wifi-signaal

Muren, vloeren, metalen objecten en afstand tot de router verminderen de signaalkwaliteit. Ook veel naburige wifi-netwerken kunnen voor storing zorgen. Het resultaat is een lagere snelheid, meer jitter en soms packet loss, vooral op de 2,4GHz-band.

Een verouderde router of modem

Oude apparatuur kan moeite hebben met veel gelijktijdige verbindingen, moderne wifi-standaarden of hoge glasvezel- en kabelsnelheden. Verouderde firmware kan daarnaast fouten veroorzaken in de verkeersafhandeling of beveiliging.

Problemen bij de ISP of aansluiting

Een storing, onderhoud, slechte coaxverbinding of probleem met de DSL-lijn kan zowel de snelheid als de stabiliteit beïnvloeden. Als een bekabelde test herhaaldelijk lage waarden of packet loss toont, ligt de oorzaak waarschijnlijk buiten je wifi-netwerk.

Een ongunstige route naar de server

Latentie hangt ook af van de afstand en route naar de gebruikte server. Een server in Nederland kan een andere ping geven dan een server in Duitsland of buiten Europa. Een hoge ping naar één dienst betekent daarom niet automatisch dat je volledige internetverbinding defect is.

Hoe bepaal je waar het probleem zit?

1. Meet eerst bekabeld en daarna via wifi.
2. Vergelijk de resultaten met de snelheid van je abonnement zonder een vaste snelheid als garantie te beschouwen.
3. Test op meerdere momenten en met verschillende testservers.
4. Controleer of de ping alleen bij één website of game hoog is.
5. Bekijk in de router welke apparaten veel data gebruiken.
6. Controleer jitter en packet loss wanneer gesprekken of games haperen.

Een lage snelheid op zowel kabel als wifi wijst eerder op de modem, router, lijn of ISP. Een goed bekabeld resultaat en een slechte wifi-meting wijzen meestal op bereik, storing of configuratie van het draadloze netwerk.

Wat kun je doen om de verbinding te verbeteren?

• Plaats de router centraal en vrij, niet in een kast of achter grote metalen objecten.
• Gebruik een netwerkkabel voor vaste werkplekken, gaming en andere toepassingen die lage latentie vereisen.
• Schakel indien mogelijk over naar 5GHz of 6GHz wanneer het apparaat dichtbij de router staat.
• Werk de firmware van de router en de netwerkdrivers van apparaten bij.
• Beperk grote uploads en downloads tijdens videobellen of online gamen.
• Activeer traffic management of QoS als de router dit goed ondersteunt.
• Herstart modem en router alleen als tijdelijke stap; herhaalde problemen vragen om verdere diagnose.

Wanneer neem je contact op met je provider?

Neem contact op met je ISP wanneer bekabelde metingen op verschillende momenten duidelijk afwijken, de verbinding regelmatig wegvalt of packet loss blijft optreden. Geef de provider testtijdstippen, meetresultaten en informatie over de gebruikte kabel of wifi-verbinding. Vermeld ook of het probleem op alle apparaten voorkomt. Daarmee kan de provider sneller bepalen of er sprake is van een lijnstoring, modemprobleem of capaciteitsprobleem.