Slechte internetverbinding maar een goede speedtest: oorzaken en oplossingen

Waarom een goede speedtest toch slecht internet kan betekenen

Een speedtest meet meestal de download- en uploadsnelheid tussen jouw apparaat en een geselecteerde testserver. Dat resultaat is een momentopname. Bij normaal browsen, videobellen of gamen zijn ook latency, jitter, packet loss, stabiliteit en de kwaliteit van het lokale netwerk belangrijk. Daardoor kan een meting bijvoorbeeld 200 Mbps tonen, terwijl websites traag laden of een videogesprek regelmatig hapert.

De afstand tot de testserver, het tijdstip van de meting en de gebruikte verbinding beïnvloeden bovendien de uitkomst. Een goede meting bewijst dus dat de beschikbare capaciteit op dat moment voldoende was, maar niet dat elke toepassing en elk apparaat een stabiele verbinding heeft.

Wifi is vaak de werkelijke oorzaak

Een draadloze verbinding kan instabiel zijn door afstand tot de router, betonnen muren, metalen objecten of een ongunstige plaatsing van het modem. De speedtest kan op korte afstand van de router goed uitvallen, terwijl een laptop of smart-tv in een andere kamer veel pakketverlies ervaart.

Ook andere wifi-netwerken, draadloze camera's, Bluetooth-apparaten en huishoudelijke apparatuur kunnen storing veroorzaken. Vooral drukke 2,4GHz-netwerken hebben last van overlappende kanalen. Een apparaat kan daardoor voldoende snelheid halen tijdens een korte test, maar toch regelmatig opnieuw verbinding maken of vertraging oplopen.

Latency, jitter en packet loss controleren

Latency is de tijd die een datapakket nodig heeft om heen en weer te gaan. Jitter is de variatie in die vertraging. Packet loss betekent dat datapakketten onderweg verloren gaan en opnieuw moeten worden verzonden. Deze waarden zijn belangrijk voor online vergaderen, bellen, cloudapplicaties en gamen, maar worden niet altijd duidelijk weergegeven in een eenvoudige speedtest.

Voer daarom meerdere pingtests uit naar je router en naar een betrouwbare externe server. Een hoge ping naar de router wijst meestal op wifi of een lokaal netwerkprobleem. Een stabiele ping naar de router maar packet loss naar buiten kan wijzen op de modemverbinding, het netwerk van de provider of een routeprobleem. Test op verschillende momenten en vergelijk de resultaten.

Drukte bij de provider of in huis

Een korte speedtest gebruikt vaak één verbinding en duurt maar enkele seconden. Andere activiteiten kunnen de verbinding daarna wel belasten. Back-ups naar de cloud, grote downloads, streaming, beveiligingscamera's en updates op meerdere apparaten gebruiken capaciteit of veroorzaken wachtrijen in de router.

Ook op het netwerk van de internetprovider kan op bepaalde tijdstippen meer verkeer aanwezig zijn. Als de problemen vooral 's avonds optreden, vergelijk dan metingen in de ochtend en avond. Een duidelijke stijging van latency of packet loss tijdens drukke uren is relevanter dan alleen de maximale downloadsnelheid.

Router, modem en bekabeling nakijken

Een router die lang actief is, oververhit raakt of verouderde firmware gebruikt, kan tijdelijk instabiel worden. Herstart het modem en de router volgens de instructies van de provider en controleer of firmware-updates beschikbaar zijn. Kijk ook of de apparaten voldoende ventilatie hebben en of kabels stevig zijn aangesloten.

Een beschadigde ethernetkabel, losse coaxkabel of probleem met de glasvezel- of DSL-aansluiting kan korte onderbrekingen veroorzaken. Test indien mogelijk met een andere netwerkkabel en sluit een computer rechtstreeks op de router aan. Gebruik daarbij geen extra wifi-versterker, powerline-adapter of switch, zodat je de oorzaak beter kunt isoleren.

Problemen op één apparaat of in één toepassing

Als slechts één telefoon, laptop of smart-tv problemen heeft, ligt de oorzaak waarschijnlijk niet bij de volledige internetlijn. Een verouderde netwerkdriver, energiebesparing, VPN, antivirusfilter of achtergrondproces kan verkeer vertragen. Controleer of hetzelfde probleem op andere apparaten optreedt en test tijdelijk zonder VPN.

Een enkele website of online dienst kan zelf een storing hebben. Vergelijk daarom verschillende websites en toepassingen. Als alleen één dienst traag is, controleer dan de statuspagina van die dienst. Een goede speedtest en problemen bij één toepassing kunnen naast elkaar bestaan zonder dat je eigen aansluiting defect is.

Zo bepaal je waar het probleem zit

1. Voer de speedtest meerdere keren uit op verschillende tijdstippen en noteer download, upload, latency en eventuele packet loss.
2. Herhaal de test via ethernet. Is de bekabelde verbinding goed en wifi slecht, onderzoek dan de routerplaatsing, wifi-band en interferentie.
3. Test meerdere apparaten. Problemen op alle apparaten wijzen eerder op router, modem of provider; problemen op één apparaat vragen om lokale controle.
4. Ping eerst de router en daarna een externe server. Zo onderscheid je een lokaal probleem van een probleem buiten je woning.
5. Controleer of het probleem samenvalt met grote downloads, cloudback-ups of drukke avonduren.

Praktische optimalisaties

• Plaats de router centraal, vrij en zo hoog mogelijk in huis.
• Gebruik 5GHz of 6GHz wanneer het apparaat dichtbij genoeg is en kies een minder druk wifi-kanaal.
• Gebruik ethernet voor een vaste werkplek, televisie, spelconsole of computer waarop stabiliteit belangrijk is.
• Pauzeer grote uploads, downloads en cloudback-ups tijdens een videogesprek of online game.
• Werk de firmware van modem, router en netwerkapparaten bij.
• Schakel een VPN tijdelijk uit om te controleren of die extra vertraging veroorzaakt.
• Neem contact op met je internetprovider als packet loss ook via ethernet optreedt of de verbinding regelmatig wegvalt. Geef tijdstippen, meetresultaten en gebruikte apparatuur door.

Een goede speedtest is dus slechts één onderdeel van de diagnose. Door wifi, bekabeling, latency, jitter, packet loss, apparaten en tijdstippen afzonderlijk te testen, wordt duidelijk of het probleem in huis, bij een specifieke toepassing of bij de aansluiting van de provider zit.