Mbps và MBps khác nhau thế nào? Cách quy đổi và kiểm tra tốc độ mạng

Mbps và MBps khác nhau thế nào?

Mbps là megabit mỗi giây, thường được nhà mạng dùng để công bố tốc độ gói cước. MBps là megabyte mỗi giây, thường xuất hiện trong ứng dụng tải xuống hoặc trình quản lý tệp. Chữ b viết thường là bit, còn chữ B viết hoa là byte.

Vì 1 byte bằng 8 bit nên về lý thuyết, tốc độ 100 Mbps tương đương 12,5 MBps. Đây là lý do gói cáp quang 300 Mbps không nhất thiết tải tệp ở mức 300 MBps.

Cách quy đổi Mbps sang MBps

Công thức cơ bản là: MBps = Mbps ÷ 8. Ngược lại, Mbps = MBps × 8. Ví dụ, tốc độ 500 Mbps tương đương tối đa khoảng 62,5 MBps trong điều kiện lý tưởng.

• 100 Mbps ≈ 12,5 MBps.
• 300 Mbps ≈ 37,5 MBps.
• 500 Mbps ≈ 62,5 MBps.
• 1.000 Mbps ≈ 125 MBps.

Vì sao tốc độ tải thực tế thấp hơn quy đổi?

Khác biệt giữa bit và byte

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Nhà mạng thường đo và quảng bá tốc độ theo Mbps, trong khi phần mềm tải xuống hiển thị MBps. Nếu không đổi đơn vị, người dùng dễ cho rằng kết nối bị chậm dù tốc độ thực tế vẫn phù hợp.

Hao hụt do giao thức mạng

Dữ liệu truyền qua Internet cần các gói tin, thông tin kiểm soát và cơ chế xác nhận. Phần băng thông này tạo ra hao hụt, vì vậy tốc độ tải tệp thường thấp hơn mức lý thuyết sau khi chia Mbps cho 8.

Tín hiệu Wi-Fi không ổn định

Khoảng cách xa router, tường dày, nhiễu từ mạng Wi-Fi lân cận hoặc thiết bị chỉ hỗ trợ chuẩn cũ đều có thể làm giảm tốc độ. Wi-Fi 2,4 GHz thường phủ xa hơn nhưng dễ nhiễu, còn Wi-Fi 5 GHz có thể nhanh hơn ở khoảng cách gần.

Thiết bị hoặc cổng mạng bị giới hạn

Router, card mạng, điện thoại và máy tính có thể không hỗ trợ tốc độ cao của gói cước. Cáp mạng cũ, cổng chỉ đạt 100 Mbps hoặc thiết bị quá tải cũng khiến tốc độ bị giới hạn dù đường truyền cáp quang vẫn đủ năng lực.

Máy chủ tải xuống bị quá tải

Tốc độ tải còn phụ thuộc vào máy chủ cung cấp tệp, vị trí địa lý và số lượng người truy cập cùng lúc. Vì vậy, một trang web có thể tải chậm trong khi các dịch vụ khác vẫn đạt tốc độ tốt.

Nhiều thiết bị cùng sử dụng mạng

Video độ phân giải cao, trò chơi trực tuyến, sao lưu đám mây và các phiên tải xuống đồng thời sẽ chia sẻ băng thông. Hoạt động tải lên cũng có thể ảnh hưởng đến độ trễ và làm trải nghiệm tải xuống kém ổn định.

Cách kiểm tra Mbps và MBps chính xác

1. Kết nối máy tính với router bằng cáp mạng để giảm ảnh hưởng của Wi-Fi.
2. Tạm dừng tải xuống, tải lên, video trực tuyến và cập nhật trên các thiết bị khác.
3. Chọn máy chủ kiểm tra gần vị trí của bạn và thực hiện vài lần vào các thời điểm khác nhau.
4. So sánh kết quả theo Mbps với tốc độ gói cước, sau đó chia cho 8 nếu muốn ước tính MBps.
5. Kiểm tra cả độ trễ, vì tốc độ cao nhưng độ trễ lớn vẫn có thể làm chơi game và gọi video kém ổn định.

Không nên lấy tốc độ hiển thị trong một ứng dụng tải tệp để kết luận ngay về chất lượng nhà mạng. Hãy đối chiếu nhiều nguồn và xem thiết bị đang dùng đơn vị Mbps hay MBps.

Cách cải thiện tốc độ tải xuống và tải lên

• Đặt router ở vị trí thoáng, cao và gần khu vực thường sử dụng.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router; dùng 2,4 GHz khi cần vùng phủ rộng hơn.
• Cập nhật firmware router và hệ điều hành thiết bị.
• Dùng cáp mạng phù hợp với tốc độ cáp quang và kiểm tra giới hạn của từng cổng.
• Ngắt các tác vụ tải lên, tải xuống không cần thiết khi cần độ trễ thấp.
• Khởi động lại router nếu thiết bị bị treo hoặc hiệu năng giảm bất thường.

Nếu kết nối bằng cáp vẫn thấp hơn đáng kể trong nhiều lần đo, hãy ghi lại thời gian, thiết bị, máy chủ kiểm tra và liên hệ nhà mạng để được kiểm tra đường truyền.

Kết luận

Mbps và MBps không phải là cùng một đơn vị: 1 MBps bằng 8 Mbps. Sau khi quy đổi, cần tính thêm hao hụt do giao thức, Wi-Fi, thiết bị, máy chủ và lượng người dùng. Kiểm tra bằng cáp mạng, đánh giá nhiều thời điểm và tối ưu router sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân tốc độ chậm.

Để tham khảo thêm về đo tốc độ, bạn có thể xem hướng dẫn tại Speedtest.im.