Vì sao speedtest đo tốc độ mạng chậm? Nguyên nhân và cách kiểm tra

Khi speedtest đo tốc độ mạng thấp hơn mức thường dùng, nguyên nhân không phải lúc nào cũng nằm ở đường truyền cáp quang. Kết quả còn chịu ảnh hưởng của Wi-Fi, router, thiết bị kiểm tra, máy chủ đo và lưu lượng mạng tại thời điểm kiểm tra.

Những biểu hiện thường gặp khi tốc độ mạng bị giảm

Người dùng có thể nhận thấy video tải chậm, cuộc gọi trực tuyến bị giật, tệp tải xuống mất nhiều thời gian hoặc trang web phản hồi muộn. Kết quả đo thường thể hiện qua ba chỉ số: tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ.

Tốc độ tải xuống ảnh hưởng đến việc xem video, truy cập web và nhận dữ liệu. Tốc độ tải lên quan trọng khi gửi tệp, họp trực tuyến hoặc sao lưu dữ liệu. Độ trễ cao khiến các ứng dụng tương tác như gọi video và trò chơi trực tuyến phản hồi chậm.

Các nguyên nhân khiến speedtest đo tốc độ mạng thấp

Khoảng cách Wi-Fi quá xa hoặc có vật cản

Tín hiệu Wi-Fi suy yếu khi thiết bị ở xa router, nằm sau nhiều bức tường hoặc bị che bởi đồ nội thất lớn. Mạng 2,4 GHz thường phủ rộng hơn nhưng dễ bị nhiễu, trong khi mạng 5 GHz có tốc độ tốt hơn ở khoảng cách gần.

Nhiều thiết bị sử dụng cùng lúc

Điện thoại, tivi, camera, máy tính và thiết bị nhà thông minh có thể cùng chia sẻ băng thông. Khi một thiết bị đang tải tệp lớn hoặc xem video độ phân giải cao, kết quả speedtest trên thiết bị khác có thể giảm rõ rệt.

Router hoạt động không ổn định hoặc quá tải

Router đã sử dụng lâu, đặt ở nơi kín, quá nóng hoặc có phần mềm cũ có thể xử lý kết nối kém ổn định. Việc khởi động liên tục, mất kết nối ngắn hoặc tốc độ thay đổi mạnh cũng có thể liên quan đến router.

Thiết bị kiểm tra đang chạy tác vụ nền

Máy tính hoặc điện thoại có thể đang cập nhật hệ điều hành, đồng bộ ảnh, tải trò chơi hoặc chạy ứng dụng sử dụng mạng. Các tác vụ này chiếm băng thông và làm kết quả đo không phản ánh chính xác khả năng của đường truyền.

Máy chủ đo hoặc thời điểm kiểm tra không phù hợp

Khoảng cách đến máy chủ speedtest và tình trạng quá tải của máy chủ có thể làm thay đổi kết quả. Đo vào giờ cao điểm, khi nhiều người cùng truy cập mạng, cũng thường cho tốc độ thấp hơn so với thời điểm ít sử dụng.

Sự cố từ đường truyền hoặc nhà mạng

Nếu tốc độ thấp cả khi kết nối bằng cáp mạng, nhiều thiết bị đều bị ảnh hưởng và kết quả lặp lại ở nhiều thời điểm, nguyên nhân có thể đến từ đường truyền cáp quang, thiết bị đầu cuối hoặc hệ thống của nhà mạng. Khi đó, nên liên hệ bộ phận hỗ trợ để được kiểm tra.

Cách kiểm tra nguyên nhân chính xác

1. Đặt thiết bị gần router và ngắt kết nối các thiết bị không cần thiết.
2. Đóng ứng dụng đang tải xuống, tải lên hoặc đồng bộ dữ liệu.
3. Khởi động lại router, chờ vài phút rồi thực hiện lại bài đo.
4. Kiểm tra bằng cả Wi-Fi và cáp mạng nếu máy tính có cổng Ethernet.
5. Đo vào nhiều thời điểm trong ngày và chọn máy chủ gần vị trí sử dụng.
6. Ghi lại tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ để so sánh.

Bạn có thể sử dụng công cụ speedtest.im để kiểm tra kết nối. Nên thực hiện vài lần trong cùng điều kiện thay vì chỉ dựa vào một kết quả duy nhất.

Cách cải thiện tốc độ mạng tại nhà

Tối ưu vị trí router

Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng, tránh tủ kín, thiết bị phát nhiệt hoặc nguồn gây nhiễu. Nếu nhà nhiều tầng hoặc diện tích rộng, có thể cân nhắc hệ thống mesh thay vì đặt router ở một góc nhà.

Chọn băng tần phù hợp

Sử dụng Wi-Fi 5 GHz khi cần tốc độ cao và thiết bị ở gần router. Với khu vực xa hoặc có nhiều tường, Wi-Fi 2,4 GHz có thể ổn định hơn. Nếu router hỗ trợ tự động chọn kênh, hãy bật tính năng này hoặc đổi kênh khi mạng bị nhiễu.

Ưu tiên kết nối bằng cáp mạng

Khi cần đo chính xác hoặc sử dụng các dịch vụ yêu cầu ổn định, hãy kết nối máy tính với router bằng cáp mạng. Cách này giảm ảnh hưởng của nhiễu Wi-Fi và giúp phân biệt vấn đề ở mạng không dây với vấn đề của đường truyền.

Cập nhật và thay thế thiết bị khi cần

Kiểm tra firmware của router và cập nhật hệ điều hành cho thiết bị. Nếu router thường xuyên mất kết nối, nóng bất thường hoặc không đáp ứng số lượng thiết bị trong gia đình, nên hỏi nhà mạng về khả năng đổi thiết bị phù hợp.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng?

Hãy liên hệ nhà mạng nếu tốc độ vẫn thấp sau khi đã kiểm tra bằng cáp mạng, thử nhiều thiết bị, khởi động lại router và đo ở nhiều thời điểm. Khi trao đổi, nên cung cấp thời gian đo, kết quả tải xuống, tải lên, độ trễ và loại kết nối đã sử dụng.

Không nên chỉ dựa vào một lần speedtest để đánh giá toàn bộ chất lượng mạng. Việc so sánh nhiều kết quả trong cùng điều kiện sẽ giúp xác định rõ vấn đề nằm ở Wi-Fi, thiết bị gia đình hay đường truyền từ nhà mạng.