Vì sao đo tốc độ gửi dữ liệu thấp và cách khắc phục
Kết quả đo tốc độ gửi dữ liệu thấp có thể do Wi-Fi, router, thiết bị, máy chủ đo hoặc đường truyền của nhà mạng. Bài viết hướng dẫn cách xác định nguyên nhân và cải thiện tốc độ tải lên.
Đo tốc độ gửi dữ liệu là gì?
Đo tốc độ gửi dữ liệu là quá trình kiểm tra tốc độ tải lên của kết nối Internet, tức khả năng truyền dữ liệu từ thiết bị trong nhà đến máy chủ trên Internet. Chỉ số này thường được hiển thị cùng tốc độ tải xuống và độ trễ.
Tốc độ tải lên ảnh hưởng rõ rệt khi gọi video, gửi tệp lớn, sao lưu dữ liệu lên đám mây, phát trực tiếp hoặc sử dụng camera an ninh. Kết quả có thể thấp hơn tốc độ tải xuống, nhưng nếu chênh lệch quá lớn hoặc thay đổi bất thường thì nên kiểm tra nguyên nhân.
Biểu hiện thường gặp khi tốc độ tải lên thấp
- Kết quả đo tốc độ gửi dữ liệu thấp trong nhiều lần liên tiếp.
- Gửi ảnh, video hoặc tệp lên dịch vụ trực tuyến mất nhiều thời gian.
- Cuộc gọi video bị đứng hình, âm thanh ngắt quãng hoặc hình ảnh giảm chất lượng.
- Phát trực tiếp bị rớt kết nối dù tốc độ tải xuống vẫn ở mức tốt.
- Tốc độ thay đổi mạnh giữa các thời điểm hoặc giữa các vị trí trong nhà.
Nguyên nhân từ Wi-Fi và vị trí thiết bị
Sóng Wi-Fi yếu là nguyên nhân phổ biến khiến kết quả đo tốc độ gửi dữ liệu giảm. Khoảng cách xa router, tường bê tông, cửa kim loại và các thiết bị điện tử có thể làm suy hao tín hiệu.
Nhiễu từ mạng không dây lân cận cũng làm giảm hiệu quả truyền dữ liệu. Tình trạng này thường xuất hiện ở chung cư hoặc khu dân cư đông đúc, nơi nhiều router dùng cùng băng tần.
Thiết bị đang kết nối ở băng tần không phù hợp có thể khiến tốc độ tải lên không ổn định. Băng tần 2,4 GHz có phạm vi phủ sóng rộng nhưng dễ nhiễu, trong khi 5 GHz thường nhanh hơn ở khoảng cách gần.
Nguyên nhân từ router và thiết bị
Router quá tải khi có nhiều điện thoại, máy tính, camera hoặc thiết bị thông minh cùng truyền dữ liệu. Tài nguyên xử lý bị chia sẻ khiến tốc độ gửi dữ liệu của từng thiết bị giảm.
Router cũ hoặc firmware lỗi thời có thể không xử lý tốt các kết nối đồng thời. Thiết bị cũng có thể bị nóng sau thời gian dài hoạt động, làm hiệu suất giảm tạm thời.
Ứng dụng chạy nền như đồng bộ ảnh, sao lưu đám mây, cập nhật phần mềm hoặc gửi video có thể chiếm phần lớn băng thông tải lên mà người dùng không nhận biết.
Bộ điều hợp mạng hoặc trình điều khiển gặp lỗi cũng ảnh hưởng đến phép đo. Máy tính dùng driver cũ, cáp mạng hỏng hoặc cổng mạng giới hạn tốc độ có thể cho kết quả thấp hơn năng lực thực tế của đường truyền.
Nguyên nhân từ đường truyền và nhà mạng
Đường truyền cáp quang gặp sự cố có thể làm tốc độ tải lên giảm, đặc biệt khi kết nối chập chờn, suy hao tín hiệu hoặc có lỗi tại thiết bị đầu cuối trong nhà.
Mạng nhà mạng bị quá tải theo khu vực hoặc theo thời điểm có thể khiến tốc độ biến động. Nên so sánh kết quả vào nhiều khung giờ thay vì kết luận từ một lần đo duy nhất.
Gói dịch vụ có tỷ lệ tải lên thấp hơn tải xuống là điều thường gặp ở các gói Internet gia đình. Người dùng nên xem thông tin dịch vụ và điều kiện sử dụng của nhà mạng, không nên lấy tốc độ tải xuống làm căn cứ dự đoán tốc độ gửi dữ liệu.
Sự cố định tuyến đến máy chủ kiểm tra có thể làm kết quả thấp dù đường truyền trong nước vẫn hoạt động bình thường. Máy chủ đo ở xa hoặc đang quá tải sẽ tạo ra kết quả không đại diện cho toàn bộ kết nối.
Cách xác định nguyên nhân chính xác
- Kết nối máy tính với router bằng cáp mạng nếu có thể, sau đó đo lại tốc độ tải lên.
- Tạm dừng tải xuống, tải lên, đồng bộ đám mây, VPN và các ứng dụng phát trực tuyến.
- Đo ít nhất ba lần vào buổi sáng, buổi tối và một khung giờ khác để nhận biết ảnh hưởng của thời điểm.
- Thử nhiều máy chủ đo gần vị trí của bạn và ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên cùng độ trễ.
- Đo trên một thiết bị khác. Nếu chỉ một thiết bị có kết quả thấp, nguyên nhân thường nằm ở thiết bị hoặc cấu hình Wi-Fi.
- So sánh kết quả giữa Wi-Fi 2,4 GHz, Wi-Fi 5 GHz và kết nối cáp mạng.
- Kiểm tra đèn trạng thái router, nhiệt độ thiết bị và lịch sử mất kết nối trước khi liên hệ nhà mạng.
Cách cải thiện tốc độ gửi dữ liệu
Đặt router ở vị trí thông thoáng, gần khu vực sử dụng chính và tránh đặt trong tủ kín, sau vật cản lớn hoặc cạnh thiết bị gây nhiễu. Nếu nhà nhiều tầng, có thể cân nhắc hệ thống Wi-Fi mesh phù hợp.
Ưu tiên kết nối cáp mạng khi cần đo chính xác, họp trực tuyến, phát trực tiếp hoặc tải tệp lớn. Cáp mạng giúp loại bỏ phần lớn biến động do sóng Wi-Fi.
Chọn băng tần phù hợp và chuyển kênh Wi-Fi khi khu vực có nhiều mạng lân cận. Có thể tách tên mạng 2,4 GHz và 5 GHz để chủ động kết nối thiết bị.
Khởi động lại và cập nhật router theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không nên khôi phục cài đặt gốc nếu chưa sao lưu thông tin cấu hình hoặc chưa biết cách thiết lập lại kết nối.
Giảm hoạt động tải lên không cần thiết bằng cách tạm dừng sao lưu ảnh, đồng bộ tệp và camera trong lúc cần băng thông cho cuộc gọi hoặc phát trực tiếp.
Kiểm tra với nhà mạng nếu tốc độ vẫn thấp khi dùng cáp mạng, đã dừng các ứng dụng nền và kết quả lặp lại ở nhiều thời điểm. Khi liên hệ, hãy cung cấp thời gian đo, máy chủ kiểm tra, loại kết nối và kết quả tải lên, tải xuống.
Khi nào nên nâng cấp dịch vụ Internet?
Nên cân nhắc nâng cấp khi gia đình thường xuyên có nhiều người họp trực tuyến, sao lưu dữ liệu, phát trực tiếp hoặc sử dụng camera cùng lúc, trong khi thiết bị mạng và Wi-Fi đã được tối ưu. Trước khi đổi gói, hãy xác nhận nguyên nhân không nằm ở router, sóng Wi-Fi hoặc ứng dụng chạy nền.
Việc đo tốc độ gửi dữ liệu bằng cùng một thiết bị, cùng phương thức kết nối và nhiều thời điểm sẽ giúp đánh giá đúng chất lượng Internet. Nếu kết quả qua cáp mạng vẫn thấp ổn định so với thông tin dịch vụ, nhà mạng là bên phù hợp để kiểm tra đường truyền.
