چرا تست سرعت کارت شبکه پایین است؟ علت‌ها و روش رفع مشکل

نشانه‌های پایین بودن سرعت کارت شبکه

وقتی تست سرعت کارت شبکه پایین‌تر از انتظار است، معمولاً دانلود و آپلود به سقف سرویس اینترنت نمی‌رسند، انتقال فایل در شبکه داخلی کند است یا پینگ، جیتر و packet loss افزایش پیدا می‌کند. ابتدا تفاوت میان سرعت اینترنت و سرعت شبکه محلی را مشخص کنید: ممکن است سرویس ISP محدود باشد، اما اگر انتقال فایل بین دو دستگاه گیگابیتی نیز کند است، احتمالاً مسئله به کارت شبکه، کابل یا تجهیزات داخلی مربوط می‌شود.

برای نتیجه قابل اعتماد، تست را با یک دستگاه، یک مرورگر یا اپلیکیشن مشخص و در ساعات متفاوت تکرار کنید. هنگام آزمایش، دانلودهای پس‌زمینه، به‌روزرسانی سیستم، VPN، فضای ابری و اتصال هم‌زمان دیگر کاربران را متوقف کنید.

بررسی سرعت لینک و حالت دوبلکس

علت: اتصال روی 100 مگابیت یا 10 مگابیت برقرار شده است

کارت شبکه و روتر ممکن است گیگابیتی باشند، اما به‌دلیل کابل نامناسب، پورت آسیب‌دیده یا مذاکره نادرست، سرعت لینک روی 100Mbps یا حتی 10Mbps قرار بگیرد. در این وضعیت، تست سرعت معمولاً نزدیک همان سقف لینک متوقف می‌شود و سرعت بالاتر از حدود 90 مگابیت در ثانیه برای اتصال 100Mbps قابل انتظار نیست.

در تنظیمات شبکه ویندوز، macOS یا پنل روتر، مقدار Link Speed را بررسی کنید. برای شبکه گیگابیتی باید مقدار 1.0Gbps یا بالاتر نمایش داده شود. اگر سرعت پایین‌تر است، کابل و پورت را تغییر دهید و دوباره بررسی کنید.

علت: ناسازگاری یا تنظیم نادرست Speed و Duplex

تنظیم دستی Speed/Duplex روی کارت شبکه می‌تواند باعث نیمه‌دوبلکس شدن لینک یا بروز خطاهای انتقال شود. نشانه آن، افت محسوس سرعت آپلود یا دانلود، ناپایداری، تأخیر بالا و packet loss است؛ حتی اگر اتصال ظاهراً برقرار باشد.

در بیشتر شبکه‌های خانگی و اداری، گزینه Auto Negotiation بهترین انتخاب است. این تنظیم را هم برای کارت شبکه و هم در صورت امکان برای پورت سوئیچ یا روتر بررسی کنید. فقط در شبکه‌ای که مدیر آن مقدار مشخصی تعیین کرده است، از تنظیم دستی استفاده کنید.

کابل، پورت و تجهیزات فیزیکی

علت: کابل اترنت فرسوده یا نامناسب است

کابل‌های آسیب‌دیده، سوکت‌های شل یا کابل‌های قدیمی می‌توانند لینک را از گیگابیت به 100 مگابیت کاهش دهند یا خطای انتقال ایجاد کنند. برای اینترنت فیبر یا سرویس‌های پرسرعت، استفاده از کابل سالم Cat5e یا Cat6 مناسب‌تر است. طول زیاد کابل، خم‌شدگی شدید و عبور از کنار منابع نویز الکتریکی نیز می‌تواند کیفیت اتصال را کاهش دهد.

کابل فعلی را با یک کابل کوتاه و سالم جایگزین کنید و تست سرعت را تکرار کنید. اگر نتیجه بهتر شد، مشکل از کابل‌کشی یا کانکتورهای قبلی بوده است.

علت: پورت روتر، مودم یا سوئیچ ظرفیت کافی ندارد

برخی مودم‌ها، روترها، سوئیچ‌ها یا آداپتورهای USB-to-Ethernet فقط پورت 100Mbps دارند. همچنین ممکن است پورت گیگابیتی دستگاه به‌دلیل خرابی یا تنظیمات نادرست با سرعت پایین کار کند. در این شرایط، ارتقای کارت شبکه به‌تنهایی سرعت را افزایش نمی‌دهد.

مشخصات پورت WAN و LAN مودم یا روتر را بررسی کنید. برای سرویس‌های بالاتر از 100 مگابیت، همه اجزای مسیر از مودم یا ONT تا روتر، کابل و کارت شبکه باید حداقل گیگابیتی باشند.

درایور و تنظیمات سیستم‌عامل

علت: درایور کارت شبکه قدیمی، ناقص یا ناسازگار است

درایور نامناسب می‌تواند باعث افت سرعت، قطع‌و‌وصل، مصرف بالای پردازنده یا عملکرد ضعیف در دانلود و آپلود شود. این مسئله پس از نصب مجدد ویندوز، به‌روزرسانی سیستم‌عامل یا استفاده از درایور عمومی بیشتر دیده می‌شود.

مدل دقیق کارت شبکه را از Device Manager یا اطلاعات سیستم پیدا کنید و درایور را از وب‌سایت سازنده لپ‌تاپ، مادربرد یا سازنده تراشه دریافت کنید. پس از نصب، سیستم را راه‌اندازی مجدد کرده و تست را با اتصال کابلی تکرار کنید.

علت: تنظیمات صرفه‌جویی انرژی کارت شبکه فعال است

برخی گزینه‌های مدیریت انرژی برای کاهش مصرف برق، کارت شبکه را در حالت کم‌مصرف قرار می‌دهند یا هنگام بیکاری رفتار آن را تغییر می‌دهند. این موضوع می‌تواند در بعضی لپ‌تاپ‌ها موجب تأخیر، نوسان سرعت یا قطع لحظه‌ای شود.

در تنظیمات کارت شبکه، گزینه‌های مرتبط با خاموش کردن دستگاه برای ذخیره انرژی را بررسی کنید. برای عیب‌یابی، آن‌ها را موقتاً غیرفعال کنید و اثر آن را بر پینگ، جیتر و سرعت انتقال بسنجید.

وای‌فای، تداخل رادیویی و محدودیت روتر

علت: تست از طریق وای‌فای انجام می‌شود، نه اترنت

سرعت وای‌فای به فاصله، دیوارها، کانال رادیویی، مدل گوشی یا لپ‌تاپ و تعداد دستگاه‌های متصل وابسته است. بنابراین نتیجه تست وای‌فای الزاماً نشان‌دهنده توان واقعی کارت شبکه کابلی یا سرعت سرویس ISP نیست. در باند 2.4 گیگاهرتز، تداخل و شلوغی کانال معمولاً بیشتر است.

برای تشخیص، یک‌بار دستگاه را با کابل اترنت به روتر متصل کنید. اگر سرعت کابل به‌مراتب بهتر بود، مسئله از پوشش یا تنظیمات وای‌فای است. نزدیک‌تر شدن به روتر، استفاده از باند 5 گیگاهرتز یا 6 گیگاهرتز در صورت پشتیبانی، و انتخاب کانال خلوت‌تر می‌تواند کمک کند.

علت: روتر زیر بار پردازشی یا اتصال‌های هم‌زمان است

روترهای قدیمی یا مدل‌های اقتصادی ممکن است هنگام استفاده از VPN، فیلترهای امنیتی، QoS، اتصال‌های زیاد یا دانلود سنگین نتوانند ترافیک را با سرعت سرویس عبور دهند. در این حالت، سرعت روی اتصال کابلی و وای‌فای هر دو افت می‌کند.

استفاده پردازنده روتر، تعداد دستگاه‌های متصل و به‌روزرسانی firmware را بررسی کنید. برای تست، VPN و قابلیت‌های غیرضروری را موقتاً خاموش کنید. اگر افت سرعت فقط در زمان شلوغی شبکه رخ می‌دهد، روتر با ظرفیت پردازشی بالاتر می‌تواند راه‌حل باشد.

تفکیک مشکل کارت شبکه از سرویس اینترنت

بهترین روش تشخیص، مقایسه چند آزمون است. ابتدا تست سرعت را با کابل و یک دستگاه دیگر انجام دهید. سپس انتقال یک فایل بزرگ میان دو دستگاه در شبکه محلی را بررسی کنید. اگر انتقال محلی سریع است اما تست اینترنت کند باقی می‌ماند، احتمال محدودیت سرویس، شلوغی مسیر ISP، سرور تست یا دستگاه مودم بیشتر است. اگر انتقال محلی نیز کند است، روی کابل، پورت، کارت شبکه و تنظیمات سیستم تمرکز کنید.

1. سرعت لینک را کنترل کنید و مطمئن شوید روی 1Gbps یا ظرفیت مورد انتظار قرار دارد.
2. کابل و پورت روتر را تعویض کنید.
3. تست را بدون VPN و دانلود پس‌زمینه انجام دهید.
4. درایور کارت شبکه و firmware روتر را به‌روزرسانی کنید.
5. نتیجه اتصال کابلی را با وای‌فای مقایسه کنید.
6. در ساعت‌های مختلف و با چند سرور تست، دانلود، آپلود، latency و jitter را ثبت کنید.

راهکار عملی برای بهبود نتیجه تست سرعت

• برای آزمایش اصلی، از اتصال اترنت مستقیم و کابل Cat5e یا Cat6 سالم استفاده کنید.
• Speed/Duplex را روی Auto Negotiation قرار دهید، مگر آن‌که تنظیم مشخصی از مدیر شبکه دارید.
• مطمئن شوید پورت‌های مودم، ONT، روتر، سوئیچ و کارت شبکه با سرعت سرویس شما سازگار هستند.
• درایور رسمی کارت شبکه را نصب کنید و تنظیمات صرفه‌جویی انرژی را بررسی کنید.
• برای وای‌فای، در فاصله نزدیک‌تر از روتر و ترجیحاً روی باند 5 گیگاهرتز تست بگیرید.
• اگر packet loss یا جیتر بالا است، علاوه بر سرعت، کابل‌کشی، کیفیت وای‌فای و وضعیت روتر را بررسی کنید.

پس از هر تغییر، فقط یک عامل را عوض کنید و تست را دوباره انجام دهید. این روش کمک می‌کند مشخص شود کاهش سرعت واقعاً از کارت شبکه است یا از مسیر اینترنت، تجهیزات خانگی یا شرایط وای‌فای.